Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Leesmaar.nl
Bladeren in online
1737 De Hortus Cliffortianus van Linnaeus
  Inleiding
  1. Voorwerk (Titelprent en titelpagina)
  2. Bibliotheca Botanica Cliffortiana (Overzicht van de boeken in George Cliffords huisbibliotheek)
  3. Overzicht van de door Linnaeus geraadpleegde auteurs
  4. Genera Foliorum (Bladvormen)
  5. Methodus plantarum in horto cliffortiano (Overzicht van de hoofdstuktitels)
    I Monandria
    II Diandria
    III Triandria
    IV Tetrandria
    V Pentandria
    VI Hexandria
    VII Heptandria
    VIII Octandria
    IX Enneandria
    X Decandria
    XI Dodecandria
    XII Icosandria
    XIII Polyandria
    XIV Didynamia
    XV Tetradynamia
    XVI Monadelphia
    XVII Diadelphia
    XVIII Polyadelphia
    XIX Syngenesia
    XX Gynandria
    XXI Monoecia
    XXII Dioecia
    XXIII Polygamia
    XXIV Cryptogamia
    XXV Vagae
    XXVI Appendix
  Addenda
  Index
  Ratio nominum genericorum receptorum
   
1736 Musa Cliffortiana
  1. Voorwerk
  2. Tekst
 

3. Nawerk

 
Meer gescande oude Nederlandse plantenboeken
Korte verklaring Middelnederlandse termen
 
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
     
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

De Hortus Cliffortianus van Linnaeus

Inhoud van de Hortus Cliffortianus en verwijzing naar de scans

1. Voorwerk

Titelpagina
Titelprent (gravure door Jan Wandelaar, 1690-1759)

De barokke titelgravure weerspiegelt het ethos van de Verlichting.

In het midden van de afbeelding zien we een gekroonde godin, moeder Aarde. Zij zit op een leeuwin, symbool van haar macht, en aan haar voeten bevindt zich een pot met "steekbossie" (climber's friend), een plant uit Zuid-Afrika, die door Linnaeus Cliffortia ruscifolia werd genoemd om zijn beschermheer George Clifford te eren. (Noot: In het Herbarium van George Clifford had de plant oorspronkelijk een andere naam: Genista borbonia. Op het herbariumblad met het gedroogde kruid is met de hand erbij geschreven: "Borbonia trinervia Linn. described from the specimen, but it is Cliffortia ruscifolia"; zie: http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/clifford-herbarium/detail.dsml?B=BM000647690.) In haar rechterhand heeft zij de sleutels die toegang tot de tuinen van De Hartekamp geven.

Aan de linkerzijde van de prent (dus rechts van de godin) dragen mensen verschillende planten uit Afrika, Amerika en Azië aan als een eerbetoon aan de godin. Ter rechter zijde zien we een bananenplant (Musa cliffortiana of Musa paradisiaca): Linnaeus was de eerste Europeaan die erin slaagde in een van de tropische kassen in George Cliffords tuinen deze plant tot bloei te brengen. Omdat Linnaeus dacht dat de vrucht die Eva in het paradijs aan Adam gaf, een banaan zou zijn, noemde hij deze "paradijselijke banaan".

Op een voetstuk achter de godin staat het borstbeeld van Clifford met een laurierkrans om zijn hoofd. Op de achtergrond een in kunstige vorm geknipte haag met poort en boompjes van buxus.

Linnaeus zelf wordt vertegenwoordigd door de jonge god Apollo die met een fakkel in zijn linkerhand licht brengt en met zijn rechterhand een sluier van duisternis wegschuift. Evenals Clifford draagt hij een laurierkrans op zijn hoofd, en onder zijn voeten vertrapt hij de gedode draak der onwaarheid.

Aan de onderzijde rechts bevinden zich nog een paar putti met enkele attributen, zoals een spade en een thermometer, en een pot met vuur die verwijst naar het verwarmen van de vier grote kassen op De Hartekamp, en in het midden onder ligt een kaart met de plattegrond van de tuinen op de grond.

Verklaring van de titelprent (gedicht door Jan Wandelaar)
Titelpagina (gevolgd door de Opdracht van Linnaeus aan George Clifford en het Voorwoord van Linnaeus), beginnend op:

2. Bibliotheca Botanica Cliffortiana

Begint op:

3. Overzicht van de door Linnaeus geraadpleegde auteurs

4. Genera Foliorum (Bladvormen)

Tabula I: Folia Simplicia > Enkelvoudige bladeren (plaat: overzicht)
Classis I Folia simplicia > Enkelvoudige bladeren

Tabula II: Folia Composita > Samengestelde bladeren (plaat: overzicht)
Classis II Folia Composita > Samengestelde bladeren

Classis III Folia Determinata

^Naar het begin van deze pagina