Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1 Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe Planten Alfabetisch

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 1 capitel 13, bladzijde 27-28  Zie volgende pagina »

Van Hertstonghe.   Cap. xiii.

1  
Persicaria bistorta - Adderwortel
2  

Persicaria minor - Kleine duizendknoop

Tgheslachte

Hertstonghe es tweederleye (als Leonhaert Fuchs en Hieronymus Bock gheleerde dees tijts schrijven) waer af die eene ghenaempt wordt groote Hertstonghe/ ende die andere cleyne.

Tfatsoen

Persicaria bistorta - Adderwortel

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Bistorta maior, Serpentaria maior, Colubrina, groote Hertstonghe

  • 1644 Vlaams: Hertstonghe (Groote)
  • 1616 Latijn: Bistorta (maior)
  • 1554/1557: Bistorta, Bistorta maior, Bistorte, Bistorte (grande), Colubrina, Dracunculus Latinorum Plinii, Hertstonghen, Hertstonghen (groote), Naterwurtz, Naterwurtz weiblin, Serpentaire femelle, Serpentaria

Overzicht Persicaria bistorta op deze site

Alle foto's van Persicaria bistorta op internet

Persicaria bistorta bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Persicaria bistorta in Plantago PlantIndex

 

[28]   1   Die groote Hertstonghe heeft lanckachtighe bladeren den bladeren van Patich volnaer ghelijck/ maer minder ende niet zoo effen/ maer wat ghecronkelt ende tsamen ghebooghen/ op die een zijde doncker gruen/ en op die ander zijde ter aerden waerts/ blauw gruen van colueren wesende. Sijnen steel es lanck/ effen/ en teer/ op tsop draghende een schoone are/ vol cleyn lijfvervwighe tsamen ghedronghen bloemkens. Tsaet es kantich ghehoeckt ende bruyn. Die wortel es lanck/ groot/ crom in een ghewronghen van buyten swert en hayrachtich/ van binnen bruyn root/ van smake ghelijck een eekele.

Persicaria minor - Kleine duizendknoop

Zie alle foto's van Blaich

Bistorta minor, Serpentaria minor, cleyne Hertstonghe

  • 1644 Vlaams: Hertstonghe (Kleine)
  • 1616 Latijn: (Bistorta minor)
  • 1554/1557: Bistorta, Bistorta minor, Bistorte, Bistorte (petite), Dracunculus Latinorum Plinii, Hertstonghen, Naterwurtz, Naterwurtz mennle, Serpentaire masle, Serpentaria

Overzicht Persicaria minor op deze site

Alle foto's van Persicaria minor op internet

Persicaria minor bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Persicaria minor in Plantago PlantIndex

2   Dat cleyn/ es den voorschreven van bladeren/ aren/ bloemen/ saet/ ende stelen/ ghelijck maer mindere/ ende van bladeren effender. Sijn wortel es oock corter ende meer in een ghewronghen sonder aenhanghende hayrachtighe faselinghen/ van buyten bruyn/ van binnen doncker root/ der grooter van smake ghelijckende.

Plaetse

Hertstonghen wassen geerne in vochtighe waterachtighe plaetsen/ in beempden en de seer donckere bosschen.

Tijt

Beyde die Hertstonghen bloeyen in Meye ende in Braeckmaent.

Naem

Dese cruyden worden van den gheleerden in Latijn gheheeten Bistortae, en Serpentariae, in Hoochduytsch Natter wortelen. In Brabant worden zy Hertstonghen ghenaempt/ In Franchois Bestorte.

1   Dat ierste gheslacht wordt van sommighen in Latijn Colubrina gheheeten/ ende van Leonhaert Fuchs/ Natterwurtz weiblin/ en van ons groote Hertstonghe.

Dat tweede/ dat es die cleyne Hertstonghe/ die nuempt die selver Fuchs/ Natturwurtz mennlijn.

Natuere

Hertstonghen vercoelen en drooghen tot in den derden graet.

Cracht en werckinghe

A   Die wortel van Hertstonghen in water oft rooden wijn ghesoden ende ghedroncken/ stelpt den loop des buycx/ ende es mits dijen goet den ghenen die dat root melezoen hebben.

B   Sy stoopt oock die natuerlijcke cranckheyt der vrouwen/ als zy te veel oft te overvloedich coempt/ ende alderhande bloetganck.

C   Dijsghelijck doet zy oock dat braken ende overgheven op houden in der selver manieren ghebruyckt oft ghepoedert ende met rooden wijn ghedroncken.

  Dwater daer die bladeren inne ghesoden zijn/ es seer goet teghen alle sweringhen/ ende verhittinghen des monts ende der keelen/ ende maeckt die tanden vast/ dickwils in den mont ghenomen.

 

^Naar het begin van deze pagina