Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1 Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe Planten Alfabetisch

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 1 capitel 24, bladzijde 44-45  Zie volgende pagina »

Van Navelcruyt.   Cap. xxiiii.

1  

Umbilicus rupestris - Rotsnavelkruid

2  

Hydrocotyle vulgaris - Gewone waternavel

 

Tgheslacht

In dit Cap. sullen wy tweederleye Navelcruyt beschrijven/ waer af dat ierste es dat recht Navelcruyt/ dat tweede dat Water Navelcruyt/ alleen wat ghelijckenisse van bladeren met den rechtvaerdighen hebbende.

Tfatsoen

Umbilicus rupestris - Rotsnavelkruid

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Cotyledon, Cotyledon verum, Umbilicus veneris, Acetabulum, (oprecht) Navelcruyt
  • 1644 Vlaams: Navelcruydt
  • 1616 Latijn: Cotyledon [131]
  • 1554/1557: Acetabulum, Cotyledon, Cotyledon vera, Herba Coxendicum, Navelcruyt, Nombril de Venus (vray), Scatum cellus, Scatum coeli, Umbilicus Veneris

Overzicht Umbilicus rupestris op deze site

Alle foto's van Umbilicus rupestris op internet

Umbilicus rupestris bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Umbilicus rupestris in Plantago PlantIndex

[45]   1   Navelcruyt draecht ronde dicke bladeren/ den Veyl bladeren wat ghelijck/ maer ronder/ rontsomme wat ghescaert/ die van boven wat hol zijn en van onder den steel in dmiddel van tblat hebben. Sijnen steel es dun en hol/ ontrent een spanne hooch draghende veel cleyn lanckachtighe witte oft lijfvervwighe bloemkens. Die wortel es wit en ront ghelijck een Olive.

Hydrocotyle vulgaris - Gewone waternavel

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Cotyledon aquaticum, Scatum coeli (Umbilicus veneris), water Navelcruyt (Penninckcruyt)
  • 1644 Vlaams: Navelcruydt (Water-)
  • 1616 Latijn: Cotyledon palustris [133]
  • 1554/1557: Cotyledon aquatica, Nombril d'eauë, Nombril de Venus aquatique, Penninckcruyt, Waternavelcruyt

Overzicht Hydrocotyle vulgaris op deze site

Alle foto's van Hydrocotyle vulgaris op internet

Hydrocotyle vulgaris bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Hydrocotyle vulgaris in Plantago PlantIndex

2   Dwater Navelcruyt heeft cleyne dunne ronde bladerkens/ van boven oock wat/ maer seer luttel hol/ ghelijck een vlack scotelken/ en van onder den steel in dmiddel van tblat draghende/ des anders navelcruyts bladeren wat ghelijck/ maer veel minder/ dunner en swertgruender. Die bloemkens zijn seer cleyn/ van coluere wit en wassen beneden onder die bladeren. Sijn wortelkens zijn dun/ veeselachtich/ cruypende/ en al om veel nieuwe bladerkens uutworpende.

Plaetse

Dat oprecht Navelcruyt wast (als Plinius schrijft) in steenachtighe plaetsen ende by der zee gheleghen/ hier te lande en wasset niet van selfs/ noch in iemants hof dat ick weet/ dan alleen te Bruessel in den hof van H. Jan van vreckom/ die dit onder veele seer sonderlinghe en vremde cruyden in zijnen seer schoonen en rijckelijcken hof op voet ende tot my ghesonden heeft. Dat water Navelcruyt wast hier te lande overvloedich/ in natte/ vochtighe beemden die tswinters overvloeyen.

Tijt

Die bloemen van dat oprecht Navelcruyt hebbe ick oock in Braeckmaent ghesien/ maer dat water Navelcruyt bloeyet in Hoymaent.

Naem

Dit cruyt heet in Griecx Cotyledon. In Latijn Cotyledon, en Umbilicus veneris, en acetabulum, en van Plinio/ Herba coxendicum. Iacobus de Manlijs in Luminari maiori, nuemet Scatum coeli en Scatum cellus. In duytsch hebbent wy Navelcruyt ghenaempt.

2   Dat water Navelcruyt heet in die Apoteke Umbilicus veneris, en oock hier te lande Scatum coeli, hoe wel dattet dat oprecht Navelcruyt niet en es/ als hier ghebleken es/ en van sommighen in duytsch penninckcruyt.

Natuere

Dat oprecht Navelcruyt es cout en vochtich van natueren/ dat water Navelcruyt en es niet sonder wermte/ als zijnen smaeck uut wijst.

Cracht en werckinghe

A   Tsap van dat oprecht Navelcruyt es seer goet en behulpich voor alle verhitheyt/ heete ghezwillen/ wilt vier/ ende oock voor die cack verssenen/ daer op ghestreken/ het vercoelt oock die hitte vander maghen/ daer op gheleyt.

B   Die bladeren met den wortelen gheten/ lossen en breken den steen/ en doen water maken/ en zijn goet den watersuchtighen.

C   Die cracht van dat Waternavelcruyt en es noch niet ondervonden/ nochtans zoo ghebruycken die ongheleerde Apotekers dit daghelijcx voor dat oprecht Navelcruyt/ niet sonder groote en merckelijcke dwalinghe.

 

^Naar het begin van deze pagina