Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1 Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe Planten Alfabetisch

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 1 capitel 28, bladzijde 48 (is in werkelijkheid 49) -51   Zie volgende pagina »

Van Gheytenbaert.   Cap. xxviii.

1  

Filipendula ulmaria - Moerasspirea

2  

Thalictrum flavum - Poelruit

 

Gheslacht oft onderscheet

Gheytenbaert es tweederhande van gheslachte: Deene es dat groot Gheytenbaert datmen Reynette nuempt: Dander dat cleyn Gheytenbaert/ dat valsche Rhabarbare gheheeten wordt.

Tfatsoen

Filipendula ulmaria - Moerasspirea

Foto Luc Regniers

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Barba capri, Regina prati, groot Gheytenbaert (Reynette)

  • 1644 Vlaams: Reynette
  • 1616 Latijn: Regina prati [57]
  • 1554/1557: Barba capri, Barbe de chevre, Gheytenbaert (grooten), Regina prati, Reynette

Overzicht Filipendula ulmaria op deze site

Alle foto's van Filipendula ulmaria op internet

Filipendula ulmaria bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Filipendula ulmaria in Plantago PlantIndex

[50]   1   Dat groot Gheytenbaert oft Reynette heeft groote langhe breede bladeren/ den bladeren van Agrimonie ghelijckende/ maer langher en meerder/ die rouw hart en ghefronckelt zijn/ en veel vouwkens hebben ghelijck die bladeren van de ionghen bercken loove. Sijnen steel es hol/ viercantich/ bruynroot/ somtijts een mans lenghde hooch/ draghende int opperste veel schoone witte suet rieckende bloemen/ veel by een ghedronghen/ ghelijck aen dat root Steenbreeck/ naer den welcken cleyne cromme sadekens iii oft iiii tsamen in een/ ghelijck een Werteken ghedronghen wassen. Sijn wortel es lanck/ van buyten swert/ van binnen Leververvwich bruynroot/ sterck van ruecke/ van smake tsamen treckende ghelijck die eekelen.

Thalictrum flavum - Poelruit

Zie alle foto's van Blaich

(Piganum), cleyn Gheytenbaert (valsche Rhabarbere)

  • 1644 Vlaams: Thalictrum (Eerste oft Groot)
  • 1616 Latijn: Thalictrum magnum [58]
  • 1554/1557: Barbe de chevre (petite), Pigamum, Rhabarbare (valsche), Rheubarbe bastard, Thalietrum

Overzicht Thalictrum flavum op deze site

Alle foto's van Thalictrum flavum op internet

Thalictrum flavum bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Thalictrum flavum in Plantago PlantInde

 

2   Dat cleyn Gheytenbaert oft valsche Rhabarbare/ heeft seer ghesneden en in veele andere cleyne bladerkens/ verdeylde bladeren/ die rontsomme ghescaert zijn. Sijnen steel es ghehoect/ bruynroot van coluere/ ontrent onderhalven voet oft twee voeten lanck/ daer op wassen veel cleyne witte hayrachtighe bloemkens/ tsamen eenen sneewitten baert ghelijckende/ naer die welcke cleyne smalle tacxkens ghelijck cleyne hauwkens vier oft vijf by een staende volghen. Die wortel es swert en houtachtigh.

Plaetse

Beyde dese cruyden wassen hier te lande in vochtighe beempden/ tusschen doornen en haghen/ en aen canten vanden grachten/ en waterloopen.

 

Tijt

[51]   Sy bloeyen meest in Hoymaent/ somtijts oock noch in Ooghstmaent.

Naem

Tgroot Gheytenbaert heet heden daechs in Latijn Barba capri, en Regina prati. In duytsch Reynette en grooten Gheytenbaert. In Franchois Barbe de chevre. Dat andere heet in die Apoteken Pigamum, en wordt daer doer van den ongheleerden Apotekers niet sonder groote dwalinghe voor wilde Ruyte ghebruyckt. Die vrouwen hier te lande houwent voor Rhabarbare ende daer om hebben wy tselve valsche Rhabarbare gheheeten/ want anders ghenen naem en es ons bekent.

Natuere

Die Reynette es sonder twijfel seer verdrooghende/ ende van natueren tsamen treckende/ ende daer duer stoppende/ ghelijck zijnen smaeck claerlijck bewijst. Dat valsch Rhabarbare es oock drooghende/ maer niet tsamen treckende.

Cracht en werckinghe

1
A
   Die wortelen van Reynette ghesoden oft ghepoedert ende inghenomen/ zijn goet teghen den loop des buycx/ en teghen alderhande bloetganck. Die bloemen met witten wijn ghesoden ende ghedroncken/ ghenesen die vierde daechse cortse.

2
B
   Valsche Rhabarbare en wordt in der medecijnen niet ghebruyckt.

 

^Naar het begin van deze pagina