Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1 Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe Planten Alfabetisch

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 1 capitel 33, bladzijde 59-62  Zie volgende pagina »

Van Muer.   Cap. xxxiii.

1  

Stellaria aquatica - Watermuur

2  

Stellaria media - Vogelmuur

3  

Arenaria serpyllifolia - Zandmuur

4  

Honckenya peploides - Zeepostelein

Cerastium semidecandrum - Zandhoornbloem
1  

Tgheslacht

Hoe wel dat Dioscorides en Plinius maer van een gheslacht van desen cruyden gheschreven hebben/ zoo worden nochtans hier te lande al om ghevonden drijerleye cruyden die onder den naem Alsine ende Muer begrepen worden/ sonder noch dat vierde dat in die soute landen ghevonden wordt/ van den welcken dat ierste dat oprecht Alsine es van Dioscorides ende die ouders beschreven.

Tfatsoen

Stellaria aquatica - Watermuur

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Alsine maior, Hippia maior, groote Muer

  • 1644 Vlaams: Muer (Groote)
  • 1616 Latijn: Alsine maior [29]
  • 1554/1557: Alsine maior, Hippia maior, Morgeline grande, Muer (groote)

Overzicht Stellaria aquatica op deze site

Alle foto's van Stellaria aquatica op internet

Stellaria aquatica bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Stellaria aquatica in Plantago PlantIndex

 

[60]   1   Groote Muer heeft veele dunne ronde gheknoopte recht op wassende stelen/ Die bladeren wassen aen die ledekens en knoopkens van den stelen/ altijt twee teghen een/ ende zijn grootachtich/ somtijts by naer twee vingheren breet/ van fatsoene den bladeren van Parietarie niet seer onghelijck/ maer langher ende min hayrachtich. Tusschen die bladeren aen dopperste van den stelen comen cleyn corte steelkens voort/ met cleyn knopkens/ dat cleyn witte ghesneden bloemen worden/ naer den welcken lanckachtighe ronde huyskens wassen daer in dat het saet leyt. Dit heel cruyt en es van wesen en fatsoene den Glascruyt niet seer onghelijck want sijn stelen zijn oock claer ende ontrent den knooppen rootachtich/ ende die bladeren schier van eender grootte: alzoo dat Dioscorides schrijft/ dat desen Muer soude Glascruyt wesen/ ten waere dat hy neerder en min hayrachtich waere en langher bladeren hadde.

Stellaria media - Vogelmuur

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Alsine media (Morsus gallinae, Hippia minor), middel Muer (Voghelcruyt, Hoenderbeet)

  • 1644 Vlaams: Muer (Kleyne)
  • 1616 Latijn: Alsine minor [29]
  • 1554/1557: Alsine media, Hippia minor, Hoenderbeet, Hunerbisz, Morgeline moyenne, Morsus gallinae, Muer (cleynen), Muer (middel), Vogelcruyt, Vogelkraut

Overzicht Stellaria media op deze site

Alle foto's van Stellaria media op internet

Stellaria media bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Stellaria media in Plantago PlantIndex

2   Dat tweede/ en middel Muer/ es den voorschreven grooten Muer ghelijck/ maer mindere ende niet recht op wassende/ maer lancx der aerden cruypende en vlidderende. Sijn bladerkens zijn veel mindere/ en wassen oock twee teghen een uut een ledeken. Die bloemkens/ hauwkens/ en saet/ zijn ghelijck aen den grooten Muer. Die wortel es veele dunne hayrachtighe faselinghen.

Arenaria serpyllifolia - Zandmuur

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Alsine minor (Morsus gallinae, Hippia minor), cleyne Muer (Voghelcruyt, Hoenderbeet) 

  • 1644 Vlaams: Muer (Alderkleynste)
  • 1616 Latijn: Alsine minima [30]
  • 1554/1557: Alsine minor, Hippia minor, Hoenderbeet, Hunerbisz, Morgeline petite, Morsus gallinae, Muer (cleynen), Vogelcruyt, Vogelkraut

Overzicht Arenaria serpyllifolia op deze site

Alle foto's van Arenaria serpyllifolia op internet

Arenaria serpyllifolia bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Arenaria serpyllifolia in Plantago PlantIndex

 

[61]   3   Dat derde en alder cleynste Muer es den tweeden niet seer onghelijck/ maer in alder manieren veel mindere alzoo cleyn wesende dat zijn steelkens ghelijck draykens zijn ende zijn bladerkens ghelijck cleyne Thymus bladeren/ anders den voorschreven sonderlinghe den tweesten ghelijck.

Honckenya peploides - Zeepostelein

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Alsine marina, vierde Muer (zee Muer)
zie ook editie 1644

Overzicht op deze site

Foto's op internet

bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

in Plantago PlantIndex

  of
Cerastium semidecandrum - Zandhoornbloem
Zie alle foto's van Blaich

4   Van desen Mueren wordt noch een andere vierde gheslacht ghevonden/ alleen in soute gronden wassende/ dat van gheknoopte stelen/ en bladeren/ den anderen Mueren sonderlinghe den tweeden ghelijck es/ maer sijn stelen zijn dicker/ corter/ ende die knoopen staen naerder by een. Die bladeren zijn dicker/ en die hauwkens en zijn niet lanckworpigh/ maer platachtich/ ront ende wat cantich/ ghelijck een groote erwte/ voortbringhende bruyn saet drije oft vier in een hauwken/ elck schier alzoo groot als een cleyn vitse.

Plaetse

Groote Muer wast in donckere en voch(t)achtighe plaetsen in die haghen en hegghen tusschen andere cruyden/ ende in ghelijcken plaetsen wassen oock die twee andere/ maer dat vierde en wast niet dan in soute gronden by der zee gheleghen.

Tijt

Dese cruyden bloeyen meest al in dmiddel van den zoomer.

Naem

1   Muer/ en sonderlinghe die groote Muer wordt in Griecx ende in Latijn gheheeten Alsine, ende van sommighen dees tijts Hippia maior. In die Apoteke es zy onbekent.

2, 3   Dat tweede en derde heet in die Apoteke Morsus gallinae en oock Hippia minor. In Hoochduytsch Voghelkraut/ en Hunderbisz. In Neerduytsch Voghelcruyt/ Hoenderbeet ende cleynen Muer. In Franchois Morgeline.

4    Dat vierde in die soute gronden wassende/ hebben wy Alsine Marina/ dat es zee Muer ghenaempt.

Natuere

Muer es cout en vochtich van natueren den Glascruyt seer ghelijck/ als Galenus schrijft.

Cracht en werckinghe

  Groote Muer es seer goet teghen die verhitheyt der ooghen ende alle hittighe sweeringhen/ der selver ghestooten en daer op gheleyt/ oft het sap van den selven/ daer op ghestreken.

 

B   Tselve cruyt in der selver manieren ghebruyckt/ es oock seer goet gheleyt op alderhande heete quade sweeringhen/ ende sonderlinghen van scamelijcken leden.

C   Tsap es oock goet in die ooren ghedruypt/ teghen die pijne en weedom der ooren.

2/3
D
   Cleyne Muer/ ende sonderlinghe die middel Muer/ es een seer goet cruyt tseghen hittighe scorftheyt van der handen/ alsment met wat souts in water ziedt ende die handen daer inne dickwils bayet.

4
E
   Die Zee Muer en wordt niet ghebruyckt.

 

   

 

^Naar het begin van deze pagina