Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1 Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe Planten Alfabetisch

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 1 capitel 81, bladzijde 149-152 (in werkelijkheid 148-151)  Zie volgende pagina »

Van Sluetelbloemen.   Cap. lxxxi.

  Primula - Sleutelbloem
1  

Primula veris - Gulden sleutelbloem

2  

Primula elatior - Slanke sleutelbloem

3  

Primula vulgaris - Stengelloze sleutelbloem

 

Tgheslachte

Sluetelbloemen sijn tweederleye van gheslachte/ groot ende cleyne/ die groote sijn tweederleye/ een met geele welrieckende bloemen/ tweede met bleecke bloemen.   

Tfatsoen

Primula - Sleutelbloem

Verbasculum (Premula veris, Herba paralysis, Arthelica), Sluetelbloemen

 

Primula veris - Gulden sleutelbloem

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Verbasculum odoratum, Herba S. Petri, welrieckende Sluetelbloemen (groote Sluetelbloemen, S. Peeters cruyt)
  • 1644 Vlaams: Hemelsleutel, Peeterscruydt (Sint), Sleutelbloemen (Groote)
  • 1616 Latijn: Primula veris maior
  • 1554/1557: Artheticae, Bouillon (petit), Bouillon bien flairant (petit), Coquu, Herba Sancti Petri, Herbae paralysis, Himelschlussel, Phlomides, Primula veris, Sant Peterskraut, Schlusselblumen, Schlusselblumen (geel), Schlusselblumen (wolrieckende), Sint Peeters cruyt, Sluetelbloemen, Sluetelbloemen (welrieckende), Verbascula, Verbasculum odoratum

Overzicht Primula veris op deze site

Alle foto's van Primula veris op internet

Primula veris bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Primula veris in Plantago PlantIndex

[150]   1   Die groote welrieckende Sluetelbloemen hebben witte ghefroncelde bladeren/ den bladeren van Betonie wat ghelijck maer witter ende meerder en rontsomme niet ghekerft/ tusschen die welcke ronde cale stelen voortcomen ontrent een spanne lanck/ draghende op dopperste een trosken van .ix. oft x. schoene geele welrieckende neerwaerts hanghende bloemkens/ naer die welcke cleyne langachtighe bollekens wassen daer dat saet in leyt. Die wortel es wit en veeselachtich.

Primula elatior - Slanke sleutelbloem

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Verbasculum album (Premula veris, Herba paralysis), witte Sluetelbloemen (witte Betonie)
  • 1644 Vlaams: Betonie (Witte), Sleutelbloemen (Witte)
  • 1616 Latijn: Primula veris maior
  • 1554/1557: Artheticae, Betonie (witte), Bouillon (petit), Bouillon blanc (petit), Herba Paralysis, Herbae paralysis, Himelschlussel (weis), Phlomides, Primula veris, Schlusselblumen, Schlusselblumen (wild), Sluetelbloemen, Sluetelbloemen (witte), Verbascula, Verbasculum album

Overzicht Primula elatior op deze site

Alle foto's van Primula elatior op internet

Primula elatior bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Primula elatior in Plantago PlantIndex

2   Die witte Sluetelbloemen sijn den voorghescreven geelen ende welrieckende Sluetelbloemen seer ghelijck/ maer sijn bladeren sijn meerder ende breeder/ ende die bloemen sijn seer bleeck geel/ bycans wit ende sonder eenighen sonderlinghen rueck.

 

Primula vulgaris - Stengelloze sleutelbloem

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Verbasculum minus (Premula veris minor), cleyne Sluetelbloemen (Sluetelboemen, cleyn witte Betonie)
  • 1644 Vlaams: Betonie (Kleyne Witte), Sleutelbloemen (Kleyne)
  • 1616 Latijn: Primula veris minor
  • 1554/1557: Artheticae, Betonie (cleyne witte), Bouillon (petit), Bouillon (Tiers petit), Herbae paralysis, Phlomides, Primula veris, Primula veris minor, Schlusselblumen, Sluetelbloemen, Sluetelbloemen (cleyn), Sluetelbloemen (enkel), Verbascula, Verbasculum minus

Overzicht Primula vulgaris op deze site

Alle foto's van Primula vulgaris op internet

Primula vulgaris bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Primula vulgaris in Plantago PlantIndex

[151]   3   Die cleyne Sluetelbloemen hebben cleyne witte bladerkens den witte Sluetelbloemen in alder manieren seer gelijck alleen mindere/ tusschen die welcke die steelkens voortcomen voortbringhende elck een bloemken alleene den witten Sluetelbloemkens van fatsoene ruecke ende coluere ghelijck. Die wortel es dun ende veeselachtich/ ghelijck aen die witte Sluetelbloemen.

Plaetse

Die Sluetelbloemen wassen in neere ende vochtachtighe bosschen/ aen die gheberchten hanghende/ ende sommighe oock in die beempden. Die witte sijn hier te lande ghemeyn. Die welrieckende ende die cleyne/ worden in die hoven ghevonden.

Tijt

Dese cruyden bloeyen in Aprill/ somtijts oock in die Meerte.

Naem

Sluetelbloemen worden in Griecx gheheeten Phlomides. In Latijn Verbascula. In die Apoteke Premule veris en Herbae paralysis/ ende van sommighen Arthelicae. In Hoochduytsch Schlusselblumen. In onse tale Sluetelbloemen. In Franchois Coquu.

1   Dat ierste gheslacht wordt gheheeten in Latijn nu ter tijt Herba S. Petri. In Hoochduytsch Himmelschlussel/ S. Peters kraut/ geel Schlusselblumen ende wolrieckende Schlusselblumen/ in Neerduytsch S. Peeters cruyt ende welrieckende Sluetelbloemen.

2   Dat ander gheslacht wordt in die Apoteke ghenaempt Premula veris en Herba paralysis. In Hoochduytsch Weisz Bathonie ende weisz Slusselblumen. In onser talen witte Sluetelbloemen ende oock van sommighen witte Betonie.

3   Dat derde gheslacht wordt gheheeten in Latijn Verbasculum minus/ in die Apoteke Premula veris minor. In Duytsch cleyn witte Betonie/ oft enkel Sluetelbloemen/ ende cleyn Sluetelbloemen.

Natuere

Die Sluetelbloemen sijn drooghe van natueren tot in den derden graet/ sonder merckelijcke hitte.

 

 

Cracht en werckinghe

[152]    Die Sluetelbloemen worden heden daechs met meer andere cruyden in die spijsen ghebruyckt/ maer in der medecynen en hebben zy gheen sonderlinge ghebruyck oft cracht die te achtene sijn.

^Naar het begin van deze pagina