Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1 Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe Planten Alfabetisch

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 1 capitel 94, bladzijde 170-171 (in werkelijkheid 169-170)    Zie volgende pagina »

Van Pimpinelle.   Cap. xciiii.

 

Sanguisorba - Pimpernel

1  

Sanguisorba officinalis - Grote pimpernel

2  

Sanguisorba minor subsp. minor - Kleine pimpernel

Tgheslacht

Pimpinelle es twederleye van gheslachte/ Groot en wilde/ Tam ende cleyne.    

Tfatsoen

Sanguisorba - Pimpernel

Pimpinella, Bipennula, Pampinula, Sanguisorba, Pimpinelle

 

Sanguisorba officinalis - Grote pimpernel

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Pimpinella maior, wilde Pimpinelle (groote Pimpinelle)
  • 1644 Vlaams: Pimpernelle (Groote oft Wilde)
  • 1616 Latijn: Pimpinella sanguisorba maior (silvestris) [105]
  • 1554/1557: Bipennula, Blutkraut, Hergotsbartlin, Kolbeskraut, Megelkraut, Pampinula, Pimpinella maior, Pimpinelle sauvage, Pimpinelle (wilde), Pimpinella, Pimpinelle, Sanguisorba, Solbastrella

Overzicht Sanguisorba officinalis op deze site

Alle foto's van Sanguisorba officinalis op internet

Sanguisorba officinalis bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Sanguisorba officinalis in Plantago PlantIndex

[170]   1   Die groote oft wilde Pimpinelle heeft langhe ronde stelen twee oft drije voeten hooch/ daer aen wassen langhachtighe rontsomme ghekerfte bladerkens/ aen langhe steelkens thien oft twelve tseghen een staende ende als vlueghelen uutghespreyt. Boven op die stelen wassen ronde hoofdekens van veele knoppekens in een ghedronghen/ die als zy open gaen voortbringhen bruyn roode bloemkens/ ende als die vergaen zoo wasset saet dat drijecantich es. Die wortel es lanck ende dick.

Sanguisorba minor subsp. minor - Kleine pimpernel

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Pimpinella minor, tamme Pimpinelle (cleyne Pimpinelle)
  • 1644 Vlaams: Pimpernelle (Kleyne oft Tamme)
  • 1616 Latijn: Pimpinella sanguisorba minor (hortensis) [105]
  • 1554/1557: Bipennula, Blutkraut, Hergotsbartlin, Kolbeskraut, Megelkraut, Pampinula, Pimpinella minor, Pimpinelle cultivée, Pimpinelle (tamme), Pimpinella, Pimpinelle, Sanguisorba, Solbastrella

Overzicht Sanguisorba minor subsp. minor op deze site

Alle foto's van Sanguisorba minor subsp. minor op internet

Sanguisorba minor subsp. minor bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Sanguisorba minor subsp. minor in Plantago PlantIndex

 

2   Die tamme oft cleyne Pimpinelle es der Wilder van fatsoene seer ghelijck/ maer in alle manieren minder ende van ruecke ende smaecke veel liefelijcker. Sij heeft teere dunne weecke steelkes eenen voet oft wat meer hooch met dun teer wolleken oft hayrken becleet. Die bladeren sijn den anderen ghelijck maer veel minder/ van boven gruen/ van onder blauwachtich. Die bloemkens es sijn niet soo bruyn maer lijfvervwich root met inhanghende in dmiddel cleyne geele hayrkens. Die wortel es den anderen ghelijck maer mindere.

Plaetse

Die wilde oft groote Pimpinelle/ wast in drooghachtighe beempden ende wordt ontrent Vilvoerden veel ghevonden. Die cleyne oft Tamme wordt hier te lande in die hoven gheplant.

Tijt

Beyde die Pimpinellen bloeyen in Braeckmaent ende somtijts oock vroegher/ ende dicwils tot in Ooghstmaent.

 

Naem

[171]    Pimpinelle wordt nu ter tijt in Latijn gheheeten Pimpinella, Bipennula, Pampinula/ ende van sommighen Saguisorba. In Hoochduytsch Kolbleskraut/ Her gots bartlin/ Blutkraut en oock Megelkraut. In Franchois Sanguisorbe.

Natuere

Pimpinelle es drooch van natueren tot in den derden graet/ ende cout tot in den tweeden/ ende tsamen treckende.

Cracht en werckinghe

A   Pimpinelle ghesoden ende ghedroncken gheneest dat roode melizoen/ stelpt dat bloet spouwen/ bloetpissen/ ende der vrouwen overvloedighe natuerlijcke cranckheyt/ ende die vloet/ ende alle bloetganck. Tselve doet zy ende huer saet oock ghepoedert ende met wijn oft ghestaelt water inghenomen/ oft gruen in die hant ghehouwen als sommighe scrijven.

B   Die bladeren van Pimpinelle gruen ghestooten ende op die wonden gheleyt bewaeren ende bescermen die wonden van alle verhittinghen ende apostumatien/ ende in der selver manieren sijn zy goet gheleyt op die heete swillinghen ende sweeringhen.

C   Pimpinelle es oock een goet wondecruyt ende wordt in die wondedrancken tseghen die verhittinghe oft overvloedighe bloedinghe ghebruyckt.

D   Die bladeren van Pimpinelle in wijn gheleyt ende daer af ghedroncken verlicht ende verhuecht dat herte. Ende es goet tseghen die beruerte en cloppinghe van der herten.

 

^Naar het begin van deze pagina