Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2 Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken Planten Alfabetisch

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 2 capitel 40, bladzijde 243-245  Zie volgende pagina »

Van Jacinten.   Cap. xl.

1  

Hyacinthoides non-scripta - Wilde hyacint

2  

Scilla bifolia - Vroege sterhyacint

3  

Ornithogalum nutans - Knikkende vogelmelk

 

Tfatsoen

Jacinten hebben langhe smalle bladeren den bladeren van Pareye ghelijck tusschen den welcken voortcoemt eenen effenen ronden steel/ van boven den middele tot aen dopperste met vele bloemkens ende knoppekens gheladen/ die het opperste van den steelkens nederwaerts weghen. Ende dese bloemkens sijn ront/ lanck/ hol/ van fatsoene den Meyebloemkens niet seer onghelijck maer langer/ van ruecke liefelijck/ van coluere/ som purper/ som sneewit/ som aschvervwich/ som ende aldermeest blauw. Ende als die vergaen zoo comen daer drijcantighe hauwkens naer/ daer in tsaet leyt dat cleyn ende swert is. Die wortel is ront ghelijck een cleyn ayeuyn.

Boven dit gheslacht van Jacinten die doprechte sijn van Dioscorides bescreven zoo worden noch andere bloemkens ghevonden die oock nu ter tijt Jacinten gheheeten ende ghenaempt worden. Die van Hieronymus Bock ende Leonhart Fuchs bescreven sijn ende dese sijn tweederleye.  

Hyacinthoides non-scripta - Wilde hyacint

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Hyancinthus, Vaccinium, Jacinten (blauw Meyebloemkens)
  • 1644 Vlaams: Hyacinth van Nederlandt (Ghemeynen)
  • 1616 Latijn: Hyacinthus non scriptus
  • 1554/1557: Hyacinthus, Iacinthe, Iacynthe, Jacinten, Meybloemkens (blauw), Vaccinium, Vaciet

Overzicht Hyacinthoides non-scripta op deze site

Alle foto's van Hyacinthoides non-scripta op internet

Hyacinthoides non-scripta bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Hyacinthoides non-scripta in Plantago PlantIndex

[244]    2   Dierste gheslacht heeft niet meer dan twee bladeren den bladeren van loock ghelijck daer tusschen voortcoemt eenen rechten ronden steel/ daer op wassen schoone blauwe ghesterde bloemkens die in ronde knoppekens vergaen. Die wortel is ront ghelijck aen die rechte Jacinten.

Scilla bifolia - Vroege sterhyacint

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Hyancinthi secundum genus, Meertsbloemen
  • 1644 Vlaams: Hyacinth (Ghesterde oft Ster-), Meertsbloemen, Sterrekens
  • 1616 Latijn: Hyacinthus Fuchsii, (Hyacinthus stellatus)
  • 1554/1557: Fleur de mars, Hornungsblumen, Meertsbloemen, Mertzenblumen, Satyrion rouge, Satyrium erythronium

Overzicht Scilla bifolia p deze site

Alle foto's van Scilla bifolia p internet

Scilla bifolia ij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Scilla bifolia n Plantago PlantIndex

3   Dat ander gheslacht van desen Jacinten heeft drije bladeren den bladeren van den voorghescreven ghelijck/ ghelijck oock die steel ende die wortelen. Die bloemen sijn som wit/ som blauw/ maer bleecker dan die bloemen van den voorghescreven/ anders huer ghelijck.

Ornithogalum nutans - Knikkende vogelmelk

Zie alle foto's van Blaich

Hyancinthi tertium genus, witte Meertsbloemen

Overzicht Ornithogalum nutans op deze site

Alle foto's van Ornithogalum nutans op internet

Ornithogalum nutans bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Ornithogalum nutans in Plantago PlantIndex

4   Dat gheslacht van Jacinten daer Ovidius/ Theocritus/ Vergilius/ ende som andere Poeten af scriven/ is int Capittel van den Lelien bescreven.

Plaetse

1   Dat ierste gheslacht van Jacinten wast hier te lande aen die canten van den velden ende in dalen van den hooghen corenlanden in sandachtighe aerde/ ende worden tot veel plaetsen by Mechelen ghevonden.

2,3   Die andere gheslachten worden tot sommighe plaetsen van Duytschlant ghevonden.

Tijt

1   Die oprechte Jacinten bloeyen in Meye ende in Braeckmaent. Die andere bloeyen in Sporckelle ende in Meerte.

Naem

1   Dierste gheslacht van desen bloemen wordt in Griecx gheheeten Hyacinthos. In Latijn Hyacinthus en Vaccinium. In Duytsch Jacinten/ van sommigen blauw Meyebloemkens. In Franchois Jacinthe ou Vaciet.

 

[245]   2, 3   Die andere bloemen die nu oock voor Jacinten ghehouwen worden/ heeten in Hoochduytsch Hoornungsblumen ende Mertzenblumen. In Neerduytsch Meertsbloemen.

Natuere

Die wortel van Jacinten is drooch tot in den iersten graedt/ ende cout tot in den tweeden. Tsaet is drooch tot in den derden/ middelmatich in coude ende wermte.

Cracht ende werckinghe

A   Die wortel van Jacinten met wijn ghesoden ende ghedroncken stopt den loop des buycx/ doet die urine rijsen ende is goet den ghenen die van feninnighen ghedierten ghebeten sijn.

B   Tsaet is van ghelijcken crachten ende stopt sterckelijcker ende meer den loop des buycx/ het gheneest dat root melizoen/ ende met wijn ghedroncken eest goet tseghen die geelsucht.

 

^Naar het begin van deze pagina