Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2 Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken Planten Alfabetisch

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 2 capitel 66, bladzijde 289-290  Zie volgende pagina »

Van Scarleye.   Cap. lxvi.

1  

Salvia sclarea - Scharlei (Muskaatsalie)

2  

Salvia verbenaca - Kleinbloemige salie

Tgheslacht

Scharleye als Dioscorides oock tuyght es tweederhande. Tam ende wildt.

Tfatsoen

Salvia sclarea - Scharlei (Muskaatsalie)

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Foto Luc Regniers

Horminum sativum (Gallitricum, Centrum galli), (tamme) Scharleye
  • 1644 Vlaams: Scharleye
  • 1616 Latijn: Orvala
  • 1554/1557: Centrum galli, Gallitricum, Matrisalvia, Orvale, Scarlea, Scarleye, Scharlach

Overzicht Salvia sclarea op deze site

Alle foto's van Salvia sclarea op internet

Salvia sclarea bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Salvia sclarea in Plantago PlantIndex

1   Die tamme Scharleye heeft bruyne viercantighe stelen/ daer aen wassen rouwe aschvervwighe ghehayrde oneffene bladeren/ den bladeren van grote Savie schier ghelijck maer vier oft vijfmael meerder. Die bloemen sijn blauwachtich wit/ meerder dan die Savie bloemen/ ende als die gheresen sijn zoo coemt in die neerwaerts hanghende huyskens dat saet voort dat swert es. Die wortel es geel ende houtachtich.

Salvia verbenaca - Kleinbloemige salie

Zie alle foto's van Blaich

Horminum sylvestre, Gallitricum sylvestre, wilde Scharleye

Overzicht Salvia verbenaca op deze site

Alle foto's van Salvia verbenaca op internet

Salvia verbenaca bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Salvia verbenaca in Plantago PlantIndex

2   Dat wildt gheslacht es den tammen niet seer onghelijck/ sijnen steel es viercantich ende rouw. Die bladeren sijn den Savie bladeren oock wat ghelijck/ maer bruynder ende scier swert gruen/ rontsomme dieper ghekerft/ ende niet hayrachtich noch oock niet sterck van ruecke. Die bloemen ende saet sijn den anderen ghelijck. Die wortel es houtachtich ende swert.

 

Plaetse

[290]   Beyde dese Scharleyen worden hier te lande in die hoven gheplant/ ende dat ierste gheslacht es seer ghemeyn.

Tijt

Scharleyen bloeyen in Braeckmaent ende in Hoymaent een iaer nadat zy ghesaeyet sijn.

Naem

Scharleye heet in Griecx Horminum ende Geminalis.

1   Dat ierste gheslacht wordt nu ter tijt in die Apoteke gheheeten Gallitricum ende Centrum galli. In Hoochduytsch Scharlach. Hier te lande Scharleye. In Franchois Oruale ou Orualle.

2   Dat wildt gheslacht/ wordt nu ter tijt gheheeten Horminum sylvestre/ ende Gallitricum sylvestre. In Hoochduytsch wilder Scharlach ende van sommighen wilde Salbey. In Franchois Asparge saulvuage ou Oruale sauvage.

Natuere

Scharleyen sijn werm ende drooghe van natueren.

Cracht ende werckinghe

A   Scharleye met spijse ghegheten oft ghesoden ende ghedroncken doet den vrouwen huer natuerlijcke cranckheyt comen/ ende maeckt lust tot byslapen.

B   Tsap van Scharleye met huenich vermenght/ maeckt die ooghen claer ende geneest die donckerheyt/ daer in ghedruypt.

C   Scharleye ghestooten oft in water ghesoden treckt die splinters ende doornen uut/ verteert ende doet scheyden alderhande gheswel daer op gheleyt.

 

^Naar het begin van deze pagina