Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2

Deel 3 Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen
Planten
Alfabetisch

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 3 capitel 21, bladzijde 380-381   Zie volgende pagina »

Van Seepcruyt.   Cap. xxi.

1  

Saponaria officinalis - Zeepkruid

 

Tfatsoen

Saponaria officinalis - Zeepkruid

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Struthion, Lanaria, Radicula, Herba fullonum, Saponaria (Condisi), Seepcruyt

   Noot: Niet te verwarren met de Meesterwortel (Peucedanum ostruthium), die gedeeltelijk dezelfde namen had als Saponaria (zie Cruijdeboeck deel 2, hoofdstuk 93).

  • 1644 Vlaams: Seepcruydt
  • 1616 Latijn: Saponaria
  • 1554/1557: Herba fullonum, Herbe à foulon, Herbe savoniere, Saponaria, Seepcruyt, Seiffenkraut, Weschkraut

Overzicht Saponaria officinalis op deze site

Alle foto's van Saponaria officinalis op internet

Saponaria officinalis bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Saponaria officinalis in Plantago PlantIndex

[381]   Seepcruyt heeft eenen ronden ghehayrden steel/ met vele ledekens ende knoopkens daer aen wassen langhe smalle gruene bladeren den bladeren van Peerlencruyt schier ghelijck ten minsten twee/ somtijts vijf uut een ledt wassende/ den bladeren van Jenettekens daer af in tweede Cruijdeboeck deel gescreven es ghelijck/ den welcken oock dit heel cruyt met bladeren bloemen ende stelen heel ghelijck es/ als Hieronymus Bock scrijft. Die bloemen sijn wit. Die wortelen sijn lanck/ dick/ groot/ van buyten root/ lancx der aerden cruypende.

Plaetse

Dit cruyt wast als Fuchsius scrijft in Duytschlant aen die canten van den velden/ ende by den tuynen.

Tijt

Dit cruyt bloeyet in Braeckmaent ende in Hoymaent.

Naem

Dit cruyt heet in Griecx Struthion. In Latijn Lanaria ende Radicula/ van sommigen Herba fullonum ende Saponaria. In die Apoteke als die gheleerde nu ter tijt meynen Condisi. In Hoochduytsch Speichelwurtz/ Welschkraut/ ende Seiffenkraut/ dat es in onse tale Seepcruyt. In Franchois Herbe a foulon.

Natuere

Struthion es werm ende drooghe tot volnaer in den vierden graedt.

Cracht ende werckinghe

A   Die wortel in water ghesoden ende ghedroncken/ doet water maken/ ende camerganck hebben/ opent die verstoptheyt van der lever en es goet tot die oude geelsucht/ ende als Plinius seyt suyvert die moeder.

B   Dese selve wortel van Seepcruyt met die wortel van Panaces ende van Cappers ghedroncken breeckt den steen/ ende doet den selven met die urine rijsen/ ende es goet in deser manieren tseghen die herdicheyt van der milten ghebruyckt.

C   Dese wortel met huenich vermenght es goet den ghenen die hoesten/ cort van adem ende benaut van borsten sijn/ ontrent een lepel vol inghenomen/ ende met huenich water ghedroncken es zy goet den ghenen die swaerlick versuchten.

D   Die wortel van Seepcruyt van onder ghesedt ghelijck een pessus verweckt die natuerlijcke cranckheyt der vrouwen/ ende treckt af die secondine ende doode vruchten.

E   Dese wortel doet oock niesen met huenich in die nuese ghedaen ende in die mont ghenomen treckt veel fluymen ende vochticheyt uut den hoofde.

F   Met azijn ende meel van gersten mout dese wortel ghelijck een salfken vermenght/ gheneest die quade scorfticheden ende die plecken ende vlecken van der huyt.

G   Die selve wortel met wijn ende ghersten meel ghesoden doet verdwijnen die coude gheswillen daer op gheleyt.

H   Oock es dese wortel goet vermenght in alle salven ende plaesteren die verwermen ende vermorwen/ ende in die collyrien die de ooghen verclaeren ende tghesicht verstercken.

 

^Naar het begin van deze pagina