Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Deel 4 Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke
Planten Alfabetisch

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 4 capitel 49, bladzijde 557-559  Zie volgende pagina »

Van Artichauts.   Cap. xlix.

1  

Cynara scolymus - Artisjok

2  

Cynara cardunculus - Kardoen

 

Tgheslacht

Van desen Distelen vindtmen nu ter tijt twee gheslachten/ een met breeden bladeren die niet en steken/ datmen Artichauts heet/ ende een andere met stekende seer ghecloven bladeren/ ende dit wordt Chardous ghenaemt.

Tfatsoen

Cynara scolymus - Artisjok

Zie alle foto's van Biopix

Scolymos, Cinara, Cynara, Strobilus, Pherusa, Pyracantha, Arocum, Alcocalum, Articocalus, Artichauts

  • 1644 Vlaams: Articiocken
  • 1616 Latijn: Cinara [724]
  • 1554/1557: Alcocalum, Arocum, Artichaut, Articocalus, Caravus, Carduus sativus, Chamaeleon, Cinara, Cynara, Spondyli, Strobildorn

Overzicht Cynara scolymus op deze site

Alle foto's van Cynara scolymus op internet

Cynara scolymus bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Cynara scolymus in Plantago PlantIndex

[558]   1   Artichauts hebben groote breede bladeren/ ghelijck die bladeren van onser vrouwen Distel/ maer bruynder/ merder ende niet stekende/ ende tusschen dyen comen die stelen voort/ daer aen oock bladeren wassen den voorghescreven ghelijck maer mindere/ op dopperste draghende groote ronde ghescelferde bollen/ die als zy open gaen purpure bloemen bringhen/ ende daer naer saet leveren/ den sade van onser vrouwen Distel ghelijck maer meerdere. Die wortel es lanck ende groot.

Cynara cardunculus - Kardoen

Zie alle foto's van CalPhotos

Cinarae aliud genus, Cinara acuta, Scolymos acutus, Chardous

  • 1644 Vlaams: Articiocken (Stekelighe)
  • 1616 Latijn: Cinara spinosa [724]
  • 1554/1557: Chardonnerette, Chardons, Cinara acuta, Cynara aliud genus

Overzicht Cynara cardunculus op deze site

Alle foto's van Cynara cardunculus op internet

Cynara cardunculus bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Cynara cardunculus in Plantago PlantIndex

2   Dat ander gheslacht dat Chardous gheheeten wordt heeft groote langhe bladeren/ die over beyde sijden diep ghesneden ende met scerpen dorenen beset sijn. Die steel es lanck/ ende daer op wassen ronde ghescelferde bollekens/ den anderen volnaer ghelijck.

Plaetse

1   Beyde dese gheslachten en wassen hier te lande van selfs niet/ maer worden in die hoven ghesaeyet ende gheplant.

Tijt

2   Artichauts ende Chardous brenghen huer stekende bollen in Ooghstmaent.

Naem

Dierste gheslacht wordt gheheeten in Griecx Scolymos. In Latijn Cinara oft Cynara ende Strobilus/ van sommighen Pherusa ende Pyracantha/ nu ter tijt Arocum, Alcocalum ende Articocalus. In Hoochduytsch Strobildorn/ In Italien Articoca. In Franchois Artichaultz ende daer naer hier te lande Artichauts.

Dat ander es oock een gheslacht van Cinara ende Scolymos/ ende mach wel gheheeten worden Cinara acuta oft Scolymos acutus. Ende dit gheslacht wordt in Franchois

 

[559]   ende hier te lande Chardous ghenaemt.

Natuere

Artichouts sijn werm ende drooghe van natueren tot in den tweeden graedt als Galenus crijft.

Cracht ende werckinghe

A   Die wortel van Artichauts in wijn ghesoden ende ghedroncken iaecht af duer die urine alle quade vuylicheyt des bloets/ ende doet dat water stincken ende swaer van ruecke worden/ ende verdrijft/ ende gheneest mits dyen den quaden stanck van den oocxselen/ en van den gheheelen lichaem.

B   Die selve wortel met azijn vermenght gheneest alle quade ruydicheyt ende scorftheyt daer op ghestreken.

C   Die bollen voor spijse inghenomen verwecken ende maken lust tot byslapen/ ende als zy rouw ghegheten worden sonderlinghe als sy oudt sijn zoo sijnse quaet om verteeren/ daer om eest beeter datmense ierst siede ende dan ete.

 

^Naar het begin van deze pagina