Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6 Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe Planten Alfabetisch

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 6 capitel 22, bladzijde 737-738   Zie volgende pagina »

Van Stekelbesien.   Cap. xxii.

1  

Ribes uva-crispa - Kruisbes

Tfatsoen

Ribes uva-crispa - Kruisbes

Zie alle foto's van Biopix

Grossularia, vruchten: Uva crispa, Grossula, Stekelbesien (Kroesbesien, Knoeselen)

  • 1644 Vlaams: Croesbesien, Kroeselen, Stekelbesien
  • 1616 Latijn: Uva crispa [748]
  • 1554/1557: Groiselier, Groiselles, Grossula, Grossularia, Knoeselen, Kreuszbeer, Kroeselbesien, Kruselbeer, Stekelbesien, Uva crispa

Overzicht Ribes uva-crispa op deze site

Alle foto's van Ribes uva-crispa op internet

Ribes uva-crispa bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Ribes uva-crispa in Plantago PlantIndex

[737]   Stekelbesien es een houtachtich stekende ghewas/ ontrent drye oft vier voeten hoogh wassende/ ende heeft veele wittachtighe tacxkens ende rijskens met vele seer scerpe stekende dorekens besedt/ daer aen wassen licht gruene/ saechte/ breedachtighe ende rondachtighe bladerkens/ rontsomme schier ghelijck een Wijngaerts bladt ghesneden. Tusschen die bladeren wassen die cleyne bloemkens/ ende daer naer ronde besiekens/ die als sy rijp gheworden sijn/ claer doorschijnende ende geelachtich oft wat roodachtich van verwen/ ende van smaecke wat suetachtich. Die wortel es dun hert ende houtachtich met vele aenwassende faselinghen.

Plaetse

Stekelbesien haghe wordt hier te lande al om ende schier in alle hoven/ aen die canten van den hoven/ ende aen die tuynen ende haghen gheplant.

Tijt

Die Stekelbesien haghe wordt seer vroech in Meerte/ dicwils oock in Sporckelle gruen/ in Aprill comen die bloemen voort/ in Meye die besien/ die dan in die spijse seer ghebruyckt worden/ In deynde van Braeckmaent worden die vruchten rijp.

Naem

Die Stekelbesien haghe wordt nu ter tijt in Latijn gheheeten Grossularia. In Franchois Groisselier. Die vrucht wordt ghenaempt in Latijn Uva crispa/ ende van sommighen Grossula. In Hoochduytsch Kruszbeer ende Kruselbeer. In Neerduytsch Stekelbesien/ oft Kroesbesien/ tot sommighe plaetsen oock Knoeselen. In Franchois Groisseletz.

 

Natuere

[738]   Die vrucht eer sy rijp es (alzoo zy meest ghebruyckt wordt) es cout ende drooghe tot in den tweeden graedt/ ende tsamen treckende/ van natueren den onrijpen Wijnbesien volnaer ghelijck.

Cracht ende werckinghe

A   Die onrijpe Stekelbesien inghenomen stelpen den loop des buycx/ ende alle bloetganck/ ende sonderlinghe dat sap daer af ghedroocht.

B   Die selve besien sijn oock goet gheleyt op alle heete vierighe sweeringhen ende gheswillen ende op dwilt vier. Tot den selven dienen oock die bladeren maer niet zoo wel.

C   Die onrijpe besien in die spijse ghebruyckt maken lust ende appetijt om eten/ sy vercoelen die heete maghe ende levere/ ende doen vergaen die overvloedighe inwendighe hitte/ ende sijn seer goet ghebruyckt den ghenen die cortsachtich sijn.

D   Die ionghe bladerkens als zy ierst uutcomen rouw gegheten doen water maken/ ende sijn goet inghenomen den ghenen die met den graveel oft steen ghequelt sijn.

 

^Naar het begin van deze pagina