Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6 Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe Planten Alfabetisch

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 6 capitel 55, bladzijde 783-784  Zie volgende pagina »

Van Noteboom.   Cap. lv.

1  

Juglans regia - Okkernoot (Walnoot)

 

Tfatsoen

Juglans regia - Okkernoot (Walnoot)

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Carya, Nux, Noteboom

(vrucht) Caryon basilicon, Nux regia, Nux iuglans, Nux Persica (Nux), Okernoot, Okernoten, Noot, Noten (katjes, "ionghe Catekens") Iuli nucum

  • 1644 Vlaams: Nooteboom, Nootelaer, Okernotenboom (vrucht: Okernoten, Walsche noten)
  • 1616 Latijn: Nux iuglans (vrucht: Nux, Nux Iuglans, Nux regia) [816]
  • 1554/1557: Baumnusz, Gauguier, Iuli nucum, Noix, Noteboom, Noyer, Nuszbaum, Nux, Nux iuglans, Nux Persica, Nux regia, Okernoten, Welschnusz

Overzicht Juglans regia op deze site

Alle foto's van Juglans regia op internet

Juglans regia bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Juglans regia in Plantago PlantIndex

[784]   Die Noteboomen worden seer hooch ende dick/ ende crijghen veel tacken die huer veerde ende wijt uutbreyden/ uut den welcken in dat ierste van der lenten voortcomen langhe bleeckgeele cattekens/ schier ghelijck aen die Wilghen maer langhere/ die huer selven ontpluycken ende corts daer naer afvallen. Ende daer naer zoo comen die bladeren voort/ die lanck groot ende welrieckende sijn/ van vele bladeren aen een ribbeken tseghen malcanderen over wassende vergaert/ van den welcken elck besondere oock groot ende breet es. Die vruchten wassen tusschen die bladeren/ twee drye oft vier tsamen ende elck es met een groene snoestere bedeckt/ daer onder een herde houtachtighe scelpe es/ daer die keerne tusschen vellekens in besloten leyt.

Plaetse

Noteboomen groeyen geerne op bergachtighe ende drooghe plaetsen/ ende worden hier te lande/ ende in Duytschlant in veel hoven/ ende aen die canten van den velden gheplant.

Tijt

Die cattekens van den Noteboom beghinnen uut te comen in Meerte/ oft ten lancxsten in Aprill. Die Noten worden rijp ontrent dat eynde van Oostmaent.

Naem

Die Noteboom wordt gheheeten in Griecx Carya/ In Latijn Nux/ In Hoochduytsch Nuszbaum/ In Franchois ung Noissier.

Die ionghe Cattekens die voor die bladeren uutcomen/ worden gheheeten in Latijn Iuli nucum.

Die vrucht es ghenaemt in Griecx Caryon basilicon/ In Latijn Nux regia, Nux iuglans, en Nux Persica/ In die Apoteken Nux/ In Hoochduytsch Welschnusz und Baumnusz. Hier te lande Okernoten/ In Franchois ung Noix.

Natuere

Noten noch groen ende versch/ sijn cout ende vochtich.

Die drooghe Noten sijn werm/ verdrooghende ende subtijl van substantien.

Die snoesteren van den Noten verdrooghen seer ende sijn tsamen treckende van natueren/ ende van ghelijcke natuere sijn oock volnaer die bladeren.

Cracht ende werckinghe

A   Die gruene ende versche Noten sijn bequaemer om eten/ dan die drooghe/ nochtans zoo sijn sy quaet om te verteeren ende voeden seer luttel.

B   Die drooghe Noten voeden veel min ende sijn quaeder om verteeren/ sy maken hooftsweer/ ende sijn quaet voor die maghe/ ende den ghenen die hoesten ende cort van adem sijn.

C   Een oft twee drooghe Noten met een Vijghe ende wat Ruyten inghenomen smorghens nuchtere sijn seer goet tseghen alle fenijn.

D   Item drooghe Noten met sout/ huenich/ en aijeuijn vermenght/ sijn goet gheleyt op die beten van den verwoeden honden. Ende met huenich ende wat Ruyten alleen ghemenght/ zoo ghenesen sy oock die sweeringhen van den borsten/ ende andere coude apostumatien.

E   Die verouderde vette Noten ghenesen die quade scorftheden van den hoofde/ ende doen vergaen die blauwe gheslaghen ende ghestooten plecken/ cleyn ghestooten ende daer op gheleyt. Tselve doet oock die Olie uut den Noten gheperst.

F   Van den snoesteren van den Noten/ wordt een medecijne gemaeckt die tot alle swillinghen ende ierst groeyende sweeringhen van der keelen/ amandelen/ ende van den mont seer goet es/ alsmen daer mede gorgelt.

G   Tot den selven ghebreken dienen oock die snoesteren in water ghesoden ende daer mede gegorgelt. Ende van ghelijcke cracht sijn oock schier die bladeren.

 

^Naar het begin van deze pagina