Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6 Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe Planten Alfabetisch

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

«  Cruijdeboeck deel 6 capitel 69, bladzijde 800-801  Zie volgende pagina »

Van Olmen.   Cap. lxix.

   

Ulmus sp - Olm

1

 

Ulmus minor - Gladde iep

2

 

Ulmus glabra - Ruwe iep (Bergiep)

Tfatsoen

Ulmus sp - Ulmaceae - Olm

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Foto Bioweb Plantengids

Foto Bioweb Plantengids

Foto Bioweb Plantengids

Foto Bioweb Plantengids

Foto Bioweb Plantengids

Foto Bioweb Plantengids

Foto Bioweb Plantengids

Ptelea, Ulmus, Olmboom (Olm)

(zaad) Samera, ("wormkens die in die blaeskens ende vochticheyt van den Olmen groeyen") Cnipes, Culices, Muliones, ("vochticheyt van den Olmen") Gummi ulmi, gumme van den Olmen

Overzicht op deze site

Foto's op internet

bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

in Plantago PlantIndex

 

Ulmus minor - Gladde iep

Zie alle foto's van Wikipedia

Ptelea (Theophrastus), Ulmus, Ulmus palustris (Plinius), Ulmus vernacula, Ulmus nostras (Columella)

  • 1644 Vlaams: Olmboom
  • 1616 Latijn: Ulmus [837]
  • 1554/1557: Gomme d'orme, Gummi ulmi, Lindbast, Olmboom, Olmenbaum, Orme, Orme d'Italie, Rustbaum, Rustholtz, Samera, Ulmus, Ulmus nostras (Columella), Ulmus palustris (Plinius), Ulmus vernacula (Columella), Yffenholtz

Overzicht Ulmus minor op deze site

Alle foto's van Ulmus minor op internet

Ulmus minor bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Ulmus minor in Plantago PlantIndex

Die Olmen worden oock groote hooghe boomen/ met vele tacken/ huer hout es bruyn hert ende taye. Die bladeren sijn breedachtich/ rontsomme wat ghekerft/ van den welcken die sommighe/ als in den Meye huenich dauw daer op valt/ ghevouwen ende in maniere van een blaesken tsamen ghetrocken worden/ ende dan wordt daer in ghevonden een lijmachtige ende clevende vochticheyt/ in die welcke ghemeynlick cleyne wormkens groeyen. Ende als dese vochticheyt daer in blijft/ zoo wordt sy in dat eynde van den zoomer/ duer die cracht van den sonnen hert ghelijck een gumme. Tsaet van den Olmen es breet rondt plat ende dun/ den sade van Melde niet seer onghelijck maer meerder. Die wortelen van den Olmen spreyden huer wijt ende breet uut.

Ulmus glabra - Ruwe iep (Bergiep)

Zie alle foto's van Biopix

Oreiptelea (Theophrastus), Montiulmus, Atinia, Ulmus Gallica (Columella)

  • 1644 Vlaams: Heerenteer, Herseleer, Olm (Bergh-)
  • 1616 Latijn: Montiulmus (Gaza) [837]
  • 1554/1557: Atinia, Gomme d'orme, Gummi ulmi, Lindbast, Montiulmus, Olmboom, Olmenbaum, Orme, Rustbaum, Rustholtz, Samera, Ulmus, Ulmus gallica, Yffenholtz

Overzicht Ulmus glabra op deze site

Alle foto's van Ulmus glabra op internet

Ulmus glabra bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Ulmus glabra in Plantago PlantIndex

2   Dat ander gheslacht van Olmen daer Columella ende Theophrastus af scrijven/ es hier te lande onbekent.

Plaetse

Olmen wassen gheerne op platte velden ende in goede vette ackers/ ende daer worden sy oock op die canten van den velden tot sommighe plaetsen van Brabant gheplant.

 

Tijt

[801]   Tsaet van den Olmen groeyet ende rijst in dat eynde van Aprill/ als die bladeren uutspruyten.

Naem

Die Olmboom wordt gheheeten in Griecx Ptelea/ In Latijn Ulmus/ In Hoochduytsch Rustholtz/ Rustbaum/ Olmenbaum/ Lindbast und Yffenholtz/ In Franchois ung Orme.

1   Ende dit gheslacht dat hier te lande ghemeyn es wordt ghenaemt Ulmus gallica, Ulmus campestris ende Atinia.

2   Dander gheslacht daer Columella af scrijft/ wordt gheheeten in Italien Ulmus nostras/ dat es Ulmus Italica ende Ulmus montana.

Tsaet van den Olmen es ghenaemt in Latijn Samera.

Die wormkes die in die blaeskens ende vochticheyt van den Olmen groeyen sijn ghenaemt in Griecx Cnipes.

Die vochticheyt wordt nu ter tijt ghenaemt Gummi ulmi/ dat es gumme van den Olmen.

Natuere

Die bladeren ende scorssen van den Olmen sijn wermachtich ende tsamen treckende van natueren.

Die vochticheyt die in die bladeren ghevonden wordt es drooghende suyverende ende afvaghende.

Cracht ende werckinghe

A   Die bladeren van Olmen heylen ende ghenesen die versche wonden cleyn ghestooten ende daer op gheleyt. Tselve doen oock die binnenste scorssen als die wonden daer mede verbonden worden.

B   Die ghebroken oft gheborsten armen oft beenen ghenesen oock volken alsmen die leden stooft oft badet in water daer Olmen bladeren in ghesoden sijn.

C   Die bladeren van Olmen met azijn vermenght/ ghenesen die quade ruydicheyt ende scorftheyt.

D   Die buytenste scorsse van den Olmen een once swaer met wijn oft water inghenomen iaecht af die coude fluymen ende doet camerganck hebben.

E   Die vetticheyt ende vochticheyt die in die bladeren ghevonden wordt/ maeckt die huyt ende dat aensicht schoon/ ende doet die vlecken sproet ende masen vergaen/ daer op ghestreken.  

F   Die selve vochticheyt heylt ende gheneest oock die versche wonden/ daer in ghedaen/ als by sekere experientie nu ter tijt ghevonden es.

 

^Naar het begin van deze pagina