Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Overzicht van artikelen en toegankelijk gemaakte oude plantenboeken over
1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Deel 6
Register van die cracht der Cruyden
 
* Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt
7-01-2010

«  Cruijdeboeck Voorwerk bladzijde [i]  Zie volgende pagina »

Cruijdeboeck

(titelpagina)

Bladzijde [i]

Cruijdeboeck. | In den welcken die ghehee|le historie / dat es Tgheslacht / tfatsoen / naem / na-|tuere / cracht ende werckinghe / van den Cruyden / | niet alleen hier te lande wassende / maer oock van | den anderen vremden in der Medecijnen oorboor-|lijck / met grooter neersticheyt begrepen ende | verclaert es / met der seluer Cruyden na|tuerlick naer dat leuen conterfeytsel | daer by ghestelt. | DEr hoochgheborene ende alderdoorluchtich-|ste Coninghinne ende Vrouwe / Vrouw Ma|rien Coninghinne Douaigiere van Hungheren / ende Bohemen &c. Regente ende Gouuernante | van des K. M. Neerlanden / toeghescreuen. | Duer D. Rembert Dodoens / Medecijn van | der stadt van Mechelen.

Hieronder volgen de detailuitsneden met een korte beschrijving.

in een medaillon, het wapen van koningin Maria van Hongarije en Bohemen, regentes van de Nederlanden, aan wie het Cruijdeboeck is opgedragen
Wapen van koningin Maria van Hongarije en Bohemen
De grote afbeelding: klik hier

Apollo, god van de zon, maar ook van de muziek, en Flora. Flora was in het oude Rome de godin van de lente en de bloemen. In de Griekse mythologie was haar naam Chloris, 'de Groene', maar ze was weinig bekend bij de Grieken. In Rome werden jaarlijks ter ere van Flora de Floralia-lentefeesten gevierd. Tijdens deze zes dagen durende festiviteiten tooiden de Romeinen zich met bloemen en gingen ze uitgelaten en uitbundig tekeer.
Apollo, god van de zon, maar ook van de muziek, en Flora. Flora was in het oude Rome de godin van de lente en de bloemen.
De grote afbeelding: klik hier

Aesculapius of Asklepios, zoon van Apollo, god van de geneeskunst, en Pomona. Pomona was een boomnimf, die zich geheel wijdde aan het verzorgen van haar tuin en het kweken van fruit
Aesculapius of Asklepios, zoon van Apollo, god van de geneeskunst, en Pomona. Pomona was een boomnimf, die zich geheel wijdde aan het verzorgen van haar tuin en het kweken van fruit.
De grote afbeelding: klik hier

Gentius (2e eeuw v. Chr.), koning van Illyrië, die volgens Dioscorides en Plinius de geneeskrachtige eigenschappen van de (gele) gentiaan (Gentiana lutea) zou hebben ontdekt
 Gentius (2e eeuw v. Chr.), koning van Illyrië
De grote afbeelding: klik hier

Methridates (Mithridates VI Eupator, ook wel Dionysius of Mithridates de Grote genoemd, 132-64 v. Chr.), koning van Pontus, die zo bang was dat hij vergiftigd zou worden dat hij zichzelf door middel van kruiden immuun voor vergif maakte en als gevolg daarvan zichzelf, toen hij wilde sterven, niet meer met vergif kon doden
Methridates (Mithridates VI Eupator, ook wel Dionysius of Mithridates de Grote genoemd, 132-64 v. Chr.), koning van Pontus
De grote afbeelding: klik hier

Arthemisia (Artemisia), koningin van Karië, echtgenote van koning Mausolus te Halicarnassus, ter ere van wiens nagedachtenis zij het Mausoleum liet bouwen (353 v. Chr.), dat als een van de zeven antieke wereldwonderen gold. Een plantengeslacht van de Composietenfamilie is naar haar vernoemd: Artemisia. In haar linkerhand heeft ze vermoedelijk de plant die naar haar is vernoemd, maar het is niet duidelijk welke soort het is. Volgens de overlevering zou zij zelf veel bijvoet (Artemisia vulgaris) hebben gebruikt
Arthemisia (Artemisia), koningin van Karië
De grote afbeelding: klik hier

Lysimachus (355-281 v. Chr.), koning van Thracië en veldheer van Alexander de Grote, die, op instigatie van zijn derde vrouw Arsinoë, zijn zoon Agathocles liet vergiftigen. In zijn linkerhand draagt hij ofwel de plant waarmee hij zijn zoon om het leven bracht (welke is onbekend), ofwel het is een wederik: Lysimachus is de naamgever van het plantengeslacht
Lysimachus (355-281 v. Chr.), koning van Thracië
De grote afbeelding: klik hier

Tuin der Hesperiden (Hesperidum Horti) afgebeeld. De Hesperiden, 'avondmeisjes' of 'dochters van de nacht' ('hespera' is avond in het Grieks), woonden in het verre westen, aan het einde van de wereld, in het land waar de zon ondergaat. In een niet ver van het Atlasgebergte gelegen tuin van Hera bewaakten zij een boom (de levensboom, waaraan gouden, eeuwige jeugd schenkende appelen groeiden) die de godin Gaia (de Aarde) uit haar schoot liet voortkomen, om aan Hera, toen deze met Zeus in het huwelijk trad, een kostbaar bruidsgeschenk te geven. Om die boom nog veiliger te doen bewaken stelde de godin een tweede wachter over haar appelen aan, namelijk de honderdkoppige draak Ladon, een zoon van Typhon en Echidna, die nooit sliep, en door zijn voortdurend gebrul allen die in de nabijheid kwamen, verjoeg. Alleen de held Herakles kon dit monster aan. Hij versloeg het toen hij door Eurystheus uitgezonden werd om drie van die appelen te halen.
Tuinen der Hesperiden (Hesperidum Horti). In een niet ver van het Atlasgebergte gelegen tuin van Hera bewaakten zij een boom (de levensboom, waaraan gouden, eeuwige jeugd schenkende appelen groeiden) die de godin Gaia (de Aarde) uit haar schoot liet voortkomen
De grote afbeelding: klik hier

Cruijdeboeck. | In den welcken die ghehee|le historie / dat es Tgheslacht / tfatsoen / naem / na-|tuere / cracht ende werckinghe / van den Cruyden / & | niet alleen hier te lande wassende / maer oock van | den anderen vremden in der Medecijnen oorboor-|lijck / met grooter neersticheyt begrepen ende | verclaert es / met der seluer Cruyden na|tuerlick naer dat leuen conterfeytsel | daer by ghestelt. | DEr hoochgheborene ende alderdoorluchtich-|ste Coninghinne ende Vrouwe / Vrouw Ma|rien Coninghinne Douaigiere van Hungheren / ende Bohemen &c. Regente ende Gouuernante | van des K. M. Neerlanden / toeghescreuen. | Duer D. Rembert Dodoens / Medecijn van | der stadt van Mechelen.
Titel van het Cruijdeboeck 1e editie 1554
De grote afbeelding: klik hier

^Naar het begin van deze pagina