Beginpagina van Plantaardigheden.nl

Bladeren in unieke plantenboeken

 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

De oude Nederlandse namen in het Cruijdeboeck uit 1554 en het Cruydt-Boek uit 1644
Nieuw register Nederlandse namen Cruijdeboeck 1554
  Dodoens 1554 Cruijdeboeck
Register Cruydt-Boek 1644 bewerkt
 

Dodoens 1644 Cruydt-Boeck

 

Register Cruydt-Boek 1644 bewerkt, in sorteerbare tabellen

 

Cruydt-Boeck 1644 aantekeningen bij register.rtf

 
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

Beginpagina

Register Cruydt-Boeck

Boek 2, blz. 23-72 bewerkt

Cruydt-Boeck 1644 / Eerste deel / Tweede Boeck Van de Ghewassen, die onder geen seker Gheslacht begrepen en kosten worden: veel van de welcke seer nut zijn om allerley ghebreken te ghenesen; in 't Latijn met A. B. C. D. ende E. beghinnend

Pagina
(1644)

Geen ill (*)

Naam (rec.)
(botanisch)

Naam (rec.)
(Nederlands)

Naam (1644)
(Vlaams)

Naam (1616)
(Latijn)

Naam (1554/1557)
(Nederlands, Duits, Frans, Latijn)

23

Bladzijde 23

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia arborescens

alsem, boom- / boomalsem

Averoone (Groote), Averoone Wijfken

Abrotonum femina arborescens [21]

Abrotonum foemina, Auronne femelle, Auronne (grande), Averoone (groote), Averoone wijfken, Stabwurtz weiblin

23

 

Artemisia abrotanum

citroenkruid

Averoone (Kleyne), Averoone Manneken

Abrotonum mas [21]

Abrotonum mas, Auronne masle, Auronne (petite), Averoone (cleyne), Averoone manneken, Stabwurtz menelin

24

Bladzijde 24

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia alba

alsem, kamfer- / kamferalsem

Averoone (Welrieckende Kleyne)

Abrotonum odoratum humile [22]

Abrotonum Siculum, Auronne odoriferante, Averoone (welrieckende), Stabwurtz (wolrieckende)

25

Bladzijde 25

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia absinthium alsem, absint- / absintalem Alssen met breede bladeren Absinthium latifolium [23]  

27

Bladzijde 27

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia pontica

alsem, Roomse / Roomse alsem

Alssen (Kleyne oft Roomsche)

Absinthium tenuifolium [24]

Absinthium Ponticum, Absinthium Romanum, Aloyne, Alsene (Roomsche), Aluyne, Aluyne Pontique, Aluyne Romaine

29

Bladzijde 29

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Achillea aegyptiaca   Alssen (Zee-) van Egypten Absinthium Aegyptium [25]  
29   Seriphidium maritimum alsem, zee- / zeealsem Alssen (Zee-) Absinthium seriphium [25] Absinthium marinum, Aloyne, Alsene (Zee-), Aluyne, Aluyne marine, Semen contra, Semen lumbricorum, Semen sanctum, Seriphe, Seriphium
30

Bladzijde 30

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia crithmifolia alsem, reukeloze / reukeloze alsem Alssen sonder reuck en smaeck, Witcruydt Absinthium inodorum et insipidum [26]  
31

Bladzijde 31

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia caerulescens   Alssen met smalle bladeren, Alssen met bladeren van Lavendel Absinthium angustifolium [26]  

32

Bladzijde 32

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia santonica

alsem, welriekende

Zeewarsaet

Sementina [27]

Absinthium rusticum, Absinthium Santonicum, Aloyne, Alsene, Aluyne, Aluyne des champs, Aluyne vulgaire, Wermut, Werommut (Acker-)

33

Bladzijde 33

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Agrimonia eupatoria

agrimonie, gewone

Agrimonie

Agrimonia sive Eupatorium [28]

Agrimonia, Agrimonie, Aigremoine, Bruchwurtz, Concordia, Eupatoire, Eupatorium, Ferraria minor, Hepatorium, Herbe au foye, Levercruyt, Marmorella, Odermenich

35

Bladzijde 35

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Eupatorium cannabinum

koninginnenkruid

Boelkenscruydt Manneken

Hepatorium vulgare [28]

Boelkenscruyt manneken, Coninghinnecruyt, Eupatoire bastard masle, Eupatorium, Eupatorium adulterinum, Eupatorium aquaticum, Hertsclaveren, Hirssenklee, Kunigundkraut, Pseudohepatorium mas, Wasserdost

36

Bladzijde 36

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Arenaria serpyllifolia

zandmuur, gewone

Muer (Alderkleynste)

Alsine minima [30]

Alsine minor, Hippia minor, Hoenderbeet, Hunerbisz, Morgeline petite, Morsus gallinae, Muer (cleynen), Vogelcruyt, Vogelkraut

36  

Stellaria media

muur, vogel-

Muer (Kleyne)

Alsine minor [29]

Alsine media, Hippia minor, Hoenderbeet, Hunerbisz, Morgeline moyenne, Morsus gallinae, Muer (cleynen), Muer (middel), Vogelcruyt, Vogelkraut

36  

Stellaria aquatica

muur, water-

Muer (Groote) Alsine maior [29] Alsine maior, Hippia maior, Morgeline grande, Muer (groote)

37

Bladzijde 37

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Cerastium dubium (?) of Cerastium sp. (?)

hoornbloem

Muer (Zee-)

Alsine marina [30]

Alsine marina, Morgeline marine, Zeemuer

38

Bladzijde 38

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Veronica hederifolia ereprijs, klimop- Muer (Eerste Valsche) Alsine spuria prior sive Morsus gallinae [31] Elatine, Hoenderbeet, Hunerbisz, Mors de geline, Morsus gallinae
38  

Veronica arvensis

ereprijs, veld-

Muer (Tweede Valsche)

Alsine spuria altera [31]

Elatine, Hoendererve, Hunerserb, Mors de geline, Morsus gallinae

38 *     Muer (Derde Valsche) (Auricula muris)  
38 *     Muer (Vierde Vlasche) (Auricula muris)  

39

Bladzijde 39

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Anagallis arvensis subsp. arvensis

guichelheil, rood

Guychelheyl Manneken

Anagallis mas [32]

Anagallis mas, Corchorus (volgens Plinius), Gauchheyl, Guychelheyl manneken, Mouron masle

39

 

Anagallis arvensis subsp. foemina

guichelheil, blauw

Guychelheyl Wijfken

Anagallis femina [32]

Anagallis foemina, Guychelheyl wijfken, Mouron femelle

39   Lysimachia nemorum (?) wederik, bos- Guychelheyl (Geel) Anagallis tertia [32]  

41

Bladzijde 41

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Artemisia campestris subsp. campestris

averuit, wilde

Bijvoet met smalle bladeren

Artemisia tenuifolia [33]

Artemisia tenuifolia

41   Artemisia vulgaris bijvoet Bijvoet met breede bladeren, Moeder der cruyden Artemisia latioris folii [33] Armoise commune, Armoyse commune, Artemisia, Artemisia communis, Beyfusz, Bucken, Byvoet, Herbe Saint Jean, Mater herbarum, Reynfaen (grosser), Sankt Johansgurtel, Sint Janscruyt

43

Bladzijde 43

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Chenopodium botrys

druifkruid

Druyvencruydt, Piment

Botrys [34]

Ambrosia, Botrys, Druyvencruyt, Herbe aux grappes, Pyment, Traubenkraut

44

Bladzijde 44

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Tanacetum parthenium

moederkruid

Mater, Moedercruydt

Matricaria [35]

Amaracus, Amarella, Espargoutte, Mater, Matricaire, Matricaria, Meidtblumen, Moedercruyt, Mutterkraut, Parthenium

44   Ambrosia maritima   Ambrosia Ambrosia [35]  
45 *

Bladzijde 45

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Tanacetum parthenium var. moederkruid (dubbelbloemig) Mater (Dobbele), Moeder-cruydt met dobbele bloemen Matricaria [35]  
46

Bladzijde 46

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Tanacetum corymbosum ganzenbloem, tuil- Reynvaer sonder reuck Tanacetum inodorum [36]  
46   niet herkend   Reynvaer sonder reuck (Tweede) Tanacetum inodorum alterum [37]  
46   Tanacetum vulgare 'Crispum'   Reynvaer (Ghekrolde oft Ghecronckelde) Tanacetum crispum [36]  
46  

Tanacetum vulgare

wormkruid, boeren-

Reynvaer, Wormcruydt

Tanacetum [36]

Artemisia Tragantes, Artemisia unicaulis, Athanasia, Athanasie grande, Reinfarn, Reinvaer, Tagetes (Apuleius), Tanacetum maius, Tanasie, Wormcruyt

47

Bladzijde 47

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Achillea nobilis

duizendblad, edel

Reynvaer (Kleyne oft Witte)

Tanacetum minus [37]

Achillea, Athanasie blanche, Athanasie petite, Tanacetum minus, Tannesie blanche, Wormcruyt (cleyn)

48

Bladzijde 48

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Arctium lappa

klit, grote

Klissen (Groote), Klissencruydt (Groot)

Bardana sive Lappa maior [38]

Arctium, Bardana maior, Bardane (grande), Clissen (groote), Dardana, Gletteron, Glouteron (grand), Groszkletten, Lappa maior, Personata, Personatia

49

Bladzijde 49

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Xanthium strumarium

stekelnoot, late

Bedelaersluysen, Klissen (Kleyne), Klissencruydt (Kleyn)

Xanthium [39]

Betelersleusz, Betlertszleusz, Clissen (cleyn), Glouteron aigu, Glouteron (petit), Lappa inversa, Lappa minor, Lappe petite, Lappe renversée, Spitzkletten, Xanthium

50

Bladzijde 50

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Stachys officinalis

betonie

Betonie

Betonica [40]

Beteoësne, Betoine, Betonica, Betonick (braun), Betonie, Vetonica

51

Bladzijde 51

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Veronica officinalis

ereprijs, mannetjes-

Eerenprijs Manneken (Kruipende)

Verononica mas serpens [40]

Betonica, Betonica Pauli, Eerenprijs manneken, Erenbreisz mennlin, Grundheyl, Veronica mas, Veronique masle

52

Bladzijde 52

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Veronica chamaedrys ereprijs, gewone Eerenprijs Manneken (Recht op staende) Veronica mas assurgens [40]  
52   Veronica serpyllifolia ereprijs, tijm- Eerenprijs Manneken (Velt-) Veronica pratensis [41]  
53

Bladzijde 53

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Kickxia spuria leeuwenbek, eironde Eerenprijs Wijfken, Elatine Veronica femina Fuchsii sive Elatine [42] Eerenprijs wijfken, Erenbreisz weiblin, Veronica foemina, Veronique femelle
54

Bladzijde 54

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Kicksia elatine

leeuwenbek, spies-

Elatine (Andere ghelijckenisse van)

Elatines altera icon [42]

Elatine altera, Heritaige de geline, Hoendererve, Hunerserb

54   Serratula tinctoria zaagblad Serratula Serratula [42]  
55

Bladzijde 55

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Teucrium chamaedrys gamander, echte Bathengel (Groote Kruypende), Chamedrys (Groote Kruipende) Chamaedrys maior repens [43]  
55   Veronica austriaca subsp. teucrium ereprijs, brede Bathengel (Kleyne Kruypende), Chamedrys (Kleyne Kruipende) Chamaedrys repens minor [43]  
57

Bladzijde 57

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Teucrium scorodonia

salie, valse

Chamedrys (Recht-op-wassende), Gamander

Chamaedrys assurgens [44]

Gammanderlin (groot), Germandrée (grande), Groszbatengel, Teucrion, Teucrium

58

Bladzijde 58

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Veronica chamaedrys

ereprijs, gewone

Bathengel (Wilde), Chamedrys (Wilde), Gamander (Wilde), Gamanderlin

Chamaedrys silvestris [45]

Bathengel (kleyn), Chamaedryos, Chamaedrys, Chamaedrys foemina, Chesnette, Gamanderlein, Gamanderlijn, Germandrée, Ocimastrum, Quercula minor, Serratula, Trixago

59

Bladzijde 59

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Ajuga chamaepitys

zenegroen, akker-

Velt-Cypress (Eerste)

Chamaepytis prima [46]

Abiga, Aiuga, Chamaepiteos, Chamaepitys prima, Hoe langher hoe liever, Ibiga, Iva artetica, Iva moscata, Velt Cypres (eerste), Ye lenger ye lieber, Yve musquée femelle

59

 

Cressa cretica

winde, zout- (Kretenzische winde)

Velt-Cypres (Derde)

Chamaepytis tertia [46]

Abiga, Aiuga, Chamaepiteos, Chamaepitys tertia, Hoe langher hoe liever, Ibiga, Iva artetica, Iva moscata, Velt Cypres (derde), Ye lenger ye lieber, Yve musquée masle

59  

Teucrium botrys

gamander, tros-

Velt-Cypress (Tweede)

Chamaepytis altera [46]

Abiga, Aiuga, Chamaepiteos, Chamaepitys altera, Ibiga, Iva artetica, Iva moscata, Velt Cypres (tweede), Ye lenger ye lieber

61

Bladzijde 61

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend   Velt-Cypres (Eerste oft Groote Bastaert-) Chamaepytis spuria prior sive Anthyllis altera [47]  
61   niet herkend   Velt-Cypres (Tweede oft Kleyne Bastaert-) Chamaepytis spuria altera [47]  

62

Bladzijde 62

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Chelidonium majus

gouwe, stinkende

Gouwe (Stinckende oft Groote), Gouwortele

Chelidonium maius [48]

Chelidoine, Chelidonia, Chelidonium maius, Esclaire (grande), Gouwe (groote), Gouwortel, Hirundinaria maior, Schelkraut, Schelwurtz (grosz), Schwalbenwurtz (grosz)

64

Bladzijde 64

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Ranunculus ficaria subsp. bulbifer

speenkruid, gewoon

Gouwe (Kleyne), Speencruydt

Chelidonium minus [49]

Blaternkraut, Chelidonium minus, Esclaire (petite), Feigwartzen, Ficaria, Gouwe (cleyn), Hirundinaria minor, Meyenkraut, Pfaffenhodlin, Schelwurtz (klein), Schwalbenwurtz (klein), Scrofulaire (petite), Scrofularia minor, Speencruyt (cleyn)

65

Bladzijde 65

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Scrophularia auriculata

helmkruid, geoord

Beeckscuym, Betonie (Water-), Sint Antonis cruydt

Betonica aquatilis [50]

Beeckscuym, Sinte Anthuenis cruyt

65  

Scrophularia nodosa

helmkruid, knopig

Speencruydt (Groot)

Scrophularia [50]

Braunwurtz, Castrangula, Feigwartzenkraut (grosz-), Ferraria, Ficaria, Galeopsis, Helmcruyt, Millemorbia, Sauwurtz, Scrofulaire (grande), Scrofularia maior, Speencruyt (groot), Urtica labeo

67

Bladzijde 67

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Tephroseris palustris andijvie, moeras- Conyza (Honighrieckende) Conyza mediae species altera [52]  
67  

Inula conyzae

donderkruid

Conyza (Groote) met breeder bladeren Conyza maior altera [51]

Conyza la grande, Conyza maior, Conyza masle, Cunilago, Donnerwurtz, Durwurtz, Policaria, Pulicaria

67  

Pulicaria dysenterica

heelblaadjes

Conyza (Middelgheslacht van), Conyza (Stinckende)

Conyza media [52]

Conyza la moyenne, Conyza media, Cunilago, Donnerwurtz, Durwurtz, Policaria, Pulicaria

67   Dittrichia viscosa alant, kleverige Conyza (Groote) met smaller bladeren Conyza maior [51]  
68

Bladzijde 68

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Pulicaria vulgaris

vlooiekruid, klein

Conyza (Alderkleynste), Conyza Wijfken,

Conyza minima [52]

Conyza femelle, Conyza la petite, Conyza minima, Cunilago, Donnerwurtz, Durwurtz, Policaria, Pulicaria

69

Bladzijde 69

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Cynoglossum officinale

hondstong, veld-

Hondtstonghe

Cynoglossum [54]

Cynoglossa, Cynoglosson Plinii, Cynoglossum, Hondtstonghe, Hundszzung, Lingua canis, Langue de chien (vulgaire)

71

Bladzijde 71

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Euphrasia stricta

ogentroost, stijve

Ooghentroost, Klaerooghe

Eufrasia [54]

Augentrost, Euphrase, Euphrasia, Euphrosyne, Ocularis, Ooghentroost, Ophthalmica

72

Bladzijde 72

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend

 

Ooghentroost (Tweede soorte van)

Eufrasia altera [55]

Euphrase autre