Beginpagina van Plantaardigheden.nl

Bladeren in unieke plantenboeken

 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

De oude Nederlandse namen in het Cruijdeboeck uit 1554 en het Cruydt-Boek uit 1644
Nieuw register Nederlandse namen Cruijdeboeck 1554
  Dodoens 1554 Cruijdeboeck
Register Cruydt-Boek 1644 bewerkt
 

Dodoens 1644 Cruydt-Boeck

 

Register Cruydt-Boek 1644 bewerkt, in sorteerbare tabellen

 

Cruydt-Boeck 1644 aantekeningen bij register.rtf

 
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt 18-02-2015

Beginpagina

Register Cruydt-Boeck

boek 5, blz. 165-228 bewerkt

Cruydt-Boeck 1644 / Eerste deel / Vijfde Boeck Van de Ghewassen, die onder geen seker Gheslacht begrepen en kosten worden: veel van de welcke seer nut zijn om allerley ghebreken te ghenesen; in 't Latijn met R. S. T.  ende V. beghinnend

Pagina
(1644)

Geen ill (*)

Naam (rec.)
(botanisch)

Naam (rec.)
(Nederlands)

Naam (1644)
(Vlaams)

Naam (1616)
(Latijn)

Naam (1554/1557)
(Nederlands, Duits, Frans, Latijn)

166

Bladzijde 166

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Ruta graveolens

wijnruit

Ruyte (Tamme), Wijn-Ruyte (Hof-) met stercken reuck

Ruta graveolens hortensis [119]

Eriphion, Peganon, Rauten (Wein-), Rauten (zam), Rue de iardin, Ruta, Ruta hortensis, Rutha, Ruyte (tamme), Wynruyte

166  

Ruta montana (?)

wijnruit, berg-

Ruyte (Bergh-), Ruyte (Wilde) met stercken reuck

Ruta silvestris graveolens [119]

Eriphion, Harmel, Peganon, Rauten (Wald-), Rue sauvage, Ruta, Ruta sylvestris, Ruyte (wilde), Viperalis

167

Bladzijde 167

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend   Ruyte (Alderkleynste Wilde) Ruta silvestris minima [120]  
168

Bladzijde 168

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend   Ruyte (Bergh-) van Clusius    
170

Bladzijde 170

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Peganum harmala wijnruit, Syrische Harmala Harmala [121]  
171

Bladzijde 171

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Knautia arvensis

beemdkroon

Scabieuse (Ghemeyne oft Groote) Scabiosa vulgaris maior [122]

Apostemkraut, Grindtkraut, Pestemkraut, Psora, Scabieuse, Scabiosa communis, Scabiose

171  

Jasione montana

zandblauwtje

Scabieuse (Kleyne) Scabiosa minor [122]

Scabieuse (petite), Scabiosa minor

172

Bladzijde 172

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Scabiosa columbaria

duifkruid

Scabieuse (Schaeps-)

Scabiosa media [122]

Scabieuse de brebis, Scabiosa tertium genus, Scabiose (Schaeps-)

172   Scabiosa stellata scabiosa, ster- Scabieuse (Vremde) Scabiosa peregrina [122]  
173

Bladzijde 173

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend   Stoebe Stoebe ex codice Caesareo [123]  
175

Bladzijde 175

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Succisa pratensis

knoop, blauwe

Duyvelsbete

Succisa sive Morsus diaboli [124]

Duyvelsbeet, Mors de diable, Morsus diaboli, Succisa, Teuffelsabbisz

176

Bladzijde 176

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Centaurea jacea s.l.

knoopkruid

Afyllanthes, Jacea (Swarte), Materfilon

Iacea nigra [124]

Iacea nigra, Materfilon

177

Bladzijde 177

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend   Afyllanthes (Eerste) Aphyllanthes primum [125]  
178

*

Bladzijde 178

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend   Afyllanthes (Tweede) met doornachtighe knopkens Aphyllanthes alterum [125]  
178 * niet herkend   Afyllanthes (Derde) met witachtighe seer doorsneden bladeren Aphyllanthes tertium [125]  
178   niet herkend   Afyllanthes (Vierde) met silver-verwighe knoppen Aphyllanthes quartum [125]  
178   niet herkend   Sphaeritis Sphaeritis ex codice Caesareo [126]  

180

Bladzijde 180

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Teucrium scordium

gamander, moeras-

Water-Loock

Scordium [126]

Lachenknoblauch, Mithridatium, Scordion, Scordium, Trixago palustris, Wasserbatenig, Waterloock

181

Bladzijde 181

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Sempervivum arboreum donderblad, groot Sedum (Boomachtigh), Sedum (Eerste Groot), Sempervivum (Groot) Sempervivum sive Sedum arborescens maius [127]  
181  

Sempervivum tectorum

donderblad

Donderbaert, Huysloock, Sedum (Tweede Groot)

Sempervivum maius alterum sive Iovis barba [127]

Barba Iovis, Donderbaert, Donderbaert (grosz), Hauswurtz, Iourbarbe (grande), Sedum magnum, Sempervivum magnum, Sempervivum maius, Vitalis

183

Bladzijde 183

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Sedum reflexum

tripmadam

Donderbaert (Eerste Kleyne)

Sempervivum minus primum [129]

Donderbaert (clein), Donderbaert (klein), Erithales, Ioubarbe (petite), Sedum minus, Sempervivum minus, Triquemadame

184

Bladzijde 184

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Sedum album

vetkruid, wit

Bladeloose, Donderbaert (Tweede Kleyne),

Sempervivum minus alterum [129]

Bladeloose, Crassula minor, Papecullekens, Vermiculaire, Vermicularis

185

Bladzijde 185

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Sedum acre

muurpeper

Muerpeper, Sempervivum (Derde)

Illecebra sive Sempervivum tertium [129]

Illecebra, Katzentreublin, Maurpfeffer, Muerpeper, Pain d'oyseau

186

Bladzijde 186

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Sedum telephium subsp. maximum hemelsleutel Smeerwortel (Spaensche), Telephium (Eerste) Telephium primum [130]  
187

Bladzijde 187

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Sedum telephium

hemelsleutel

Hemelsleutel, Smeerwortel,  Telephium (Tweede)

Telephium alterum sive Crassula [130]

Chicotrin, Crassula maior, Faba crassa, Fabaria, Fotzwein, Fotzzwang, Knabenkraut, Orpin, Smeerwortel, Wondencruyt, Wundkraut

187   Sedum anacampseros vetkruid, liefdes- Telephium (Derde) die altijdt groen blijft) Telephium tertium [130]  

188

Bladzijde 188

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Cotyledon umbilicus-veneris

navelkruid, rots- (navel van Venus)

Navelcruydt

Cotyledon [131]

Acetabulum, Cotyledon, Cotyledon vera, Herba Coxendicum, Navelcruyt, Nombril de Venus (vray), Scatum cellus, Scatum coeli, Umbilicus Veneris

189

Bladzijde 189

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Saxifraga cotyledon

steenbreek, pluim-

Navelcruydt (Tweede)

Cotyledon altera [131]

Acetabulum alterum, Cotyledon altera, Cymbalium, Navelcruyt (tweede), Nombril de Venus (petit), Umbilicus Veneris alter

189   Saxifraga rosacea (?)   Navelcruydt (Derde), Sedum (Gheschaert oft ghekertelt) Sedum serratum [132]  
190

Bladzijde 190

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Hydrocotyle vulgaris

waternavel, gewone

Navelcruydt (Water-) Cotyledon palustris [133]

Cotyledon aquatica, Nombril d'eauë, Nombril de Venus aquatique, Penninckcruyt, Waternavelcruyt

191

Bladzijde 191

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Androsace maxima (?)   Androsace altera Matthioli    
192

Bladzijde 192

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Descurainia sophia

sofiekruid

Fiecruydt

Sophia [133]

Fyecruyt, Root melizoencruyt, Sophia, Thalictron, Thalietrum, Welsomen

192  

Symphytum officinale

smeerwortel, gewone

Waelwortel

Symphytum magnum [134]

Beinwel (grosz), Consolida maior, Consyre, Schantzwurtz, Schmerwurtz, Schwartzwurtz, Solidago, Symphytum magnum, Waelwortel, Walwurtz

193

Bladzijde 193

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Symphytum tuberosum smeerwortel Waelwortel (Knobbelachtighe) Symphytum tuberosum [134]  
194

Bladzijde 194

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Pulmonaria officinalis

longkruid, gevlekt

Longercruydt, Melckcruydt (Onser Vrouwen)

Symphytum maculosum [135]

Herbe au laict de nostre Dame, Herbe aux poulmons, Herbe de cueur, Onser Vrouwen melckcruyt, Onser Vrouwen spin, Pulmonaire, Pulmonalis, Pulmonaria

196

Bladzijde 196

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Ajuga reptans

zenegroen, kruipend

Ingroen, Senegroen

Bugula [135]

Bugle, Bugula, Consolida, Consolida media, Consoulde moyenne, Gunzel (gulde), Senegroen, Solidago

197

Bladzijde 197

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Prunella vulgaris

brunel, gewone

Bruynelle

Brunella [136]

Brunella, Brunellen, Bruynelle, Consolida media, Gottheyl, Herbe au charpentier, Oingtercule, Prunella, Prunelle

197   Prunella laciniata brunel, witte Bruynelle (Ander ghedaente) Brunella altera icon [136]  
198

Bladzijde 198

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Geum urbanum

nagelkruid, geel

Caryofyllate Caryophyllata [137]

Benedicta, Benedictenwurtz, Benoitte, Gariophyllate, Garyophyllata, Nardus rustica, Sanamunda

199

Bladzijde 199

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Parageum montanum (?)   Caryofyllate (Bergh-) Caryophyllata montana [137]  
200

Bladzijde 200

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Pyrola rotundifolia

wintergroen, rond

Wintergroen

Pyrola [138]

Holtzmangolt, Pyrola, Pyrole, Waldmangoldt, Wintergruen

201

Bladzijde 201

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Ophioglossum vulgatum

addertong

Adderstonghe, Speercruydt (Ons Heeren) Ophioglossum Lancea Christi, Langue de serpent, Lingua, Lingua serpentis, Linguace, Lingulace, Lucciola, Natertonghesken, Naterzunglin, Ons Heeren speercruyt, Ophioglosson

202

Bladzijde 202

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Botrychium lunaria

maanvaren, gelobde

Maencruydt (Kleyn)

Lunaria

Lunaire (la moindre), Lunaria, Lunaria minor, Maencruyt (cleyn), Monkraut (klein)

204

Bladzijde 204

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Sanicula europaea

heelkruid

Sanikel

Sanicula

Diapensia, Sanickel, Sanicle, Sanicula

205

Bladzijde 205

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Alchemilla vulgaris s.l.

vrouwenmantel

Synnauw, Vrouwenmantel (Onser)

Alchimilla

Achimilla, Alchimilla, Lewenfusz, Lewentapen, Onser Vrouwenmantel, Pes leonis, Pied de lion, Planta leonis, Sanickel (grosz-), Sanikel (groote), Stellaria, Synnau, Synnauw, Synnaw, Unser frauwen mantel

206

Bladzijde 206

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Senecio fluviatilis

kruiskruid, rivier-

Wondtcruydt (Heydensch)

Solidago Saracenica

Consolida Sarracenica, Consoulde Sarrasine, Heidnisch wundkraut, Herba fortis, Solidago Sarracenica, Wondtcruyt (heydensch), Wundkraut (heidnisch)

206   Senecio doria   Herba Doria Herba Doria  
207

Bladzijde 207

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Solidago virgaurea

guldenroede, echte

Guldenroede (Ghemeyne)

Virga aurea

Gulden roede, Verge d'or, Virga aurea

207   niet herkend   Guldenroede met ghekertelde kanten Virga aurea margine crenato  
208

Bladzijde 208

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Verbascum thapsus

kaars, konings-

Wollecruydt (Wit) met breeder bladeren

Verbascum latius

Bouillon, Bouillon blanc femelle à fleurs iaulnes, Brenkraut, Candela regis, Candelaria, Himelkraut, Kertzenkraut, Kunnigskertz, Lunaria, Lychnitis, Phlomos, Pycnitis, Tapsus barbatus, Tortsecruyt, Unholdenkertz, Verbascum, Verbascum album foemina luteo flore, Wollebladeren, Wullkraut

209

Bladzijde 209

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Verbascum densiflorum

kaars, stal-

Wollecruydt (Wit) met smaller bladeren

Verbascum angustius

Bouillon, Bouillon blanc masle, Brenkraut, Candela regis, Candelaria, Himelkraut, Kertzenkraut, Kunnigskertz, Lunaria, Lychnitis, Phlomos, Pycnitis, Tapsus barbatus, Tortsecruyt, Unholdenkertz, Verbascum, Verbascum album mas, Wollebladeren, Wullkraut

209  

Verbascum nigrum

toorts, zwarte

Wollecruydt (Swart)

Verbacum nigrum

Bouillon, Bouillon noir, Brenkraut, Candela regis, Candelaria, Himelkraut, Kertzenkraut, Kunnigskertz, Lunaria, Lychnitis, Phlomos, Pycnitis, Tapsus barbatus, Tortsecruyt, Unholdenkertz, Verbascum, Verbascum nigrum, Wollebladeren, Wullkraut

210 *

Bladzijde 210

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Verbascum ... (?)   Wollecruydt (Wit), aldergrootste met geele bloemen    
210 *

Verbascum lychnitis

toorts, melige

Wollecruydt (Wit), aldergrootste met witte bloemen

 

Bouillon, Bouillon blanc femelle à fleur blanche, Brenkraut, Candela regis, Candelaria, Himelkraut, Kertzenkraut, Kunnigskertz, Lunaria, Lychnitis, Phlomos, Pycnitis, Tapsus barbatus, Tortsecruyt, Unholdenkertz, Verbascum, Verbascum album foemina albo flore, Wollebladeren, Wullkraut

211

Bladzijde 211

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Verbascum blattaria

mottenkruid

Mottencruydt

Blattaria

Blattaria, Blattaire, Goldtknopflin, Herbe aux mittes, Herbe vermineuse, Mottencruyt, Schabenkraut

211   Verbascum phoeniceum toorts, paarse Mottencruydt (Ander ghedaente van) Blattariae altera icon  
212

Bladzijde 212

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Phlomis lychnitis (?)   Wollecruydt (Eerste Wilt) Verbascum silvestre Bouillon, Bouillon sauvage, Brenkraut, Candela regis, Candelaria, Himelkraut, Kertzenkraut, Kunnigskertz, Lunaria, Lychnitis, Phlomos, Pycnitis, Tapsus barbatus, Tortsecruyt, Unholdenkertz, Verbascum, Verbascum sylvestre, Wollebladeren, Wullkraut
213

Bladzijde 213

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Phlomis fruticosa (?)   Wollecruydt (Tweede Wilt) Verbascum silvestre alterum  
213 * Phlomis tuberosa (?)   Wollecruydt (Derde Wilt) Verbascum silvestre tertium  
214

Bladzijde 214

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Primula veris

sleutelbloem, gulden

Hemelsleutel, Peeterscruydt (Sint), Sleutelbloemen (Groote)

Primula veris maior

Artheticae, Bouillon (petit), Bouillon bien flairant (petit), Coquu, Herba Sancti Petri, Herbae paralysis, Himelschlussel, Phlomides, Primula veris, Sant Peterskraut, Schlusselblumen, Schlusselblumen (geel), Schlusselblumen (wolrieckende), Sint Peeters cruyt, Sluetelbloemen, Sluetelbloemen (welrieckende), Verbascula, Verbasculum odoratum

214  

Primula elatior

sleutelbloem, slanke

Betonie (Witte), Sleutelbloemen (Witte)

Primula veris maior

Artheticae, Betonie (witte), Bouillon (petit), Bouillon blanc (petit), Herba Paralysis, Herbae paralysis, Himelschlussel (weis), Phlomides, Primula veris, Schlusselblumen, Schlusselblumen (wild), Sluetelbloemen, Sluetelbloemen (witte), Verbascula, Verbasculum album

215

Bladzijde 215

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Primula vulgaris

sleutelbloem, stengelloze

Betonie (Kleyne Witte), Sleutelbloemen (Kleyne)

Primula veris minor

Artheticae, Betonie (cleyne witte), Bouillon (petit), Bouillon (Tiers petit), Herbae paralysis, Phlomides, Primula veris, Primula veris minor, Schlusselblumen, Sluetelbloemen, Sluetelbloemen (cleyn), Sluetelbloemen (enkel), Verbascula, Verbasculum minus

215 * Primula farinosa sleutelbloem, melige Sleutelbloemen (Roode) (Primula veris rubro flore)  
216

Bladzijde 216

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Primula auriculata   Beerenoor Auricula ursi  
219

Bladzijde 219

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Salvia aethiopis

salie, Hongaarse zilver-

Aethiopis

Aethiopis

Aethiopis

220

Bladzijde 220

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

niet herkend   Arction Arction  
220  

Verbena officinalis

ijzerhard

IJsercruydt (Recht op staende), IJsercruydt Manneken, IJserhart

Verbenaca recta

Columbaris, Columbina recta, Crista gallinacea, Eisernhart, Eisernkraut, Eisernrich, Exupera, Ferraria, Ferria, Herba sanguinalis, Trixago, Verbena, Verbena recta, Verbenaca columbina, Verbenaca recta, Verbene, Vervaine droicte, Ysercruyt, Yserhert

221

Bladzijde 221

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Verbena supina

ijzerhard, liggend

IJsercruydt (Ligghende), IJsercruydt Wijfken

Verbenaca supina

Blawmenderle, Chamaedryos, Chamaedrys, Cincinalis, Columbina supina, Demetria, Erdtweirauch, Erysisceptrum, Gamanderle, Hiera botane mas et foemina, Licinia, Lustrago, Militaris, Sacra herba, Verbenaca supina, Verbene (neere oft cruypende), Vervaine basse masle & femelle

223

Bladzijde 223

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Urtica pilulifera

brandnetel, gave

Netelen (Heete) (Eerste groote oft Roomsche)

Urtica urens prior

Netelen (Roomsche), Ortie griesche, Ortie romaine, Urtica mas, Urtica Romana, Urtica sylvestris, Welschnessel

224

Bladzijde 224

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Urtica urens

brandnetel, kleine

Netelen (Heete) (Derde oft Cleyne)

Urtica urens minima

Brennessel, Cania, Habernessel, Ortie (petite), Netelen (heete), Urtica minor

224  

Urtica dioica

brandnetel, grote

Netelen (Heete) (Tweede Groote), Netel Wijfken

Urtica urens altera

Heyternessel, Ortie (grande), Netelen (groote), Urtica communis, Urtica foemina, Urtica maior

226

Bladzijde 226

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Lamium purpureum dovenetel, paarse

Netelen (Doove) (Tweede oft Stinckende)

Urtica iners altera

Anonium, Aononium Lamium, Netelen (doode), Netelen (doove), Ortie morte, Taubnessel, Todtnessel, Urtica iners, Urtica mortua

226   Lamiastrum galeobdolon dovenetel, gele Netelen (Doove) met geele bloemen Urtica iners tertia sive Lamium luteo flore Anonium, Aononium Lamium, Netelen (doode), Netelen (doove), Ortie morte, Taubnessel, Todtnessel, Urtica iners, Urtica mortua
226  

Lamium album

dovenetel, witte

Netelen (Doove) (Eerste)

Urtica iners sive Lamium primum

Anonium, Aononium Lamium, Netelen (doode), Netelen (doove), Ortie morte, Taubnessel, Todtnessel, Urtica iners, Urtica mortua

227

Bladzijde 227

Beter leesbare tekst

In hoge resolutie

Galeopsis speciosa (?) dauwnetel Netelen (Doove) (Vierde) Urtica iners quarta